Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

Jan Stęszewski

Jan Stęszewski

Jan Stęszewski

*20 IV 1929 Koźmin Wielkopolski †21 IX 2016

Stęszewski Jan, polski muzykolog, członek Rady Programowej NIFC (od 2001). Muzykologię studiował na Uniwersytecie Poznańskim pod kierunkiem Adolfa Chybińskiego i Mariana Sobieskiego. Dyplom uzyskał w 1952 na podstawie pracy o scherzach Chopina. Po studiach pracował (do 1975) w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. W latach 1975-1999 był kierownikiem Zakładu Muzykologii Uniwersytetu Poznańskiego, którego był profesorem. Prezes Związku Kompozytorów Polskich w latach 1969-73 oraz członek władz International Musicological Society od 1977 do 1987. Jako specjalista w dziedzinie etnomuzykologii i antropologii muzycznej zajmował się elementami ludowości w muzyce Chopina. Niemałe znaczenie dla interpretacji twórczości kompozytora mają także studia Stęszewskiego nad historią rytmów mazurkowych oraz badania nad kategorią narodowości w muzyce.


Zainteresowania badawcze profesora Stęszewskiego koncentrowały się na etnomuzykologii, zwłaszcza na folklorze polskim, metodologii muzykologicznej oraz jej interdyscyplinarności, a także na historii muzyki polskiej od XVII do XX w. Szczególne znaczenie dla muzykologii mają jego prace dotyczące pojęć stosowanych w dyscyplinie (np. Apokope 1967, Wzór, czy model 2003). Stęszewski należał do najbardziej aktywnych społecznie i organizacyjnie muzykologów polskich; Jego szczególną zasługą jest reaktywacja ośrodka muzykologii na uniwersytecie w Poznaniu. W latach 1948-52 Jan Stęszewski studiował muzykologię u A. Chybińskiego i M. Sobieskiego oraz dodatkowo etnografię u E. Frankowskiego i J. Gajka na Uniwersytecie w Poznaniu; ponadto 1951-53 uczył się gry na fortepianie w PWSM w Poznaniu. W latach 1951-1975 pracował w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk (do 1959 Państwowy Instytut Sztuki); tamże w 1965 uzyskał stopień doktora na podstawie pracy Problematyka historyczna kurpiowskich pieśni (promotor J.M. Chomiński), a w 1994 habilitował się na Uniwersytecie Adama Mickiewicza. W latach 1975-2000 był kierownikiem Zakładu Muzykologii tamże; ponadto od 1973 prowadził seminarium magisterskie na Uniwersytecie Jagiellońskim; wykładał m.in. na uniwersytetach: w Krakowie, Warszawie, Lublinie (KUL), Berlinie (Freie Universität.), Getyndze, Gironie. Rozwinął szeroko zakrojoną działalność organizacyjną na polu nauki, m.in. w latach 1969-73 był przewodniczącym Sekcji Muzykologów Związku Kompozytorów Polskich, w latach 1973-79 - prezesem ZKP, w latach 1977-83 - członkiem zarządu Międzynarodowego Towarzystwa Muzykologicznego, od 1979 do 1999 roku - przewodniczącym Polskiej Rady Muzyki przy UNESCO, w latach 1984-87 - wiceprzewodniczącym International Music Counsil, od 1976 był członkiem głównego komitetu i jurorem Olimpiad Artystycznych., od 1973 - członkiem jury Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym, a od 1981 - jego przewodniczącym; od 1961 - członkiem komitetu redakcyjnego O. Kolberg Dzieła Wszystkie oraz od 1996 - wiceprzewodniczącym komitetu redakcyjnego H.Wieniawski. Dzieła Wszystkie.

Był współorganizatorem Rady Muzealnej Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu (przewodniczący w latach 1987-2003), Komisji Muzykologicznej Wydziału Nauk o Sztuce Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (przewodniczący od 1996), gdzie był także współredaktorem wydawanych przez tę Komisję studiów muzykologicznych, wiceprzewodniczącym w latach 1994-2003 Rady Naukowej przy Centrum Kultury Ludowej Polskiego Radia; (współredaktor różnych wydawnictw seryjnych oraz prac zbiorowych, członek kolegium redakcyjnego części osobowej Encyklopedii Muzycznej PWM oraz autor licznych artykułów w tejże encyklopedii, w: The New Grove's Dictionary of Music and Musicians (Londyn 2000) oraz w: Die Music in Geschichte und Gegenwart (MGG), gdzie był członkiem zespołu doradczego części osobowej.

W 1976 Jan Stęszewski ujawnił obecność w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie zbiorów pochodzących z Preussische Staatsbibliothek, przyczyniając się dzięki temu do ich udostępnienia. Wśród odznaczeń i nagród prof. Stęszewskiego znajdują się m in.: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia. Polski (1979), tytuł Zasłużonego Działacza Kultury (1977), Medal Komisji Edukacji Narodowej (2006), nagroda zbiorowa Prezesa PAN (1976), nagroda. ZKP (1989). Był on także członkiem honorowym: Pro Sinfonica, Poznań (1976), Ostrołęckiego Towarzystwa Muzycznego im. G. Bacewicz (1987), Polish Music Center przy Thornton School of Music University of Southern Kalifornia (od 2004). W 1997 ukazała się zadedykowana Stęszewskiemu księga pamiątkowa (Contexts of Musicology, t. I, II, red. M. Jabłoński, D. Jasińska, B. Muszkalska, R.J. Wieczorek, Poznań).

 


 

Wg kategorii: