Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Joseph Haydn

Joseph Haydn

Joseph Haydn

*31 III / 1 IV 1732 Rohrau, †31 V 1809 Wiedeń

Franz Joseph Haydn – najstarszy z trójki klasyków wiedeńskich, przyjaciel Mozarta i mistrz i nauczyciel Beethovena.

Joseph Haydn urodził się w Rohrau w Dolnej Austrii. Muzykalny i obdarzony pięknym głosem, od 1738 roku uczył się muzyki w Hainburgu, gdzie został dostrzeżony przez dyrygenta chóru przy katedrze św. Szczepana w Wiedniu. Po przejściu mutacji musiał opuścić chór. Pracował następnie jako muzyk w Wieniu, gdzie był akompaniatorem Nicola Porpory, od którego pobierał również lekcje kompozycji. W 1759 roku został nadwornym kompozytorem hrabiego Morzina w Lukavec.

W latach 1761-1790 był nadwornym kompozytorem i wicekapelmistrzem na dworze rodziny Esterházych - arystokratycznej rodziny węgierskiej. W 1766 roku został jedynym kapelmistrzem, po śmierci głównego kapelmistrza Gregora Josepha Wernera. W tym samym roku odbyło się poświęcenie nowego pałacu Esterházych nad jeziorem Nezyderskim, gdzie kiążę wybudował teatr. Od tego czasu opera zajęła ważną pozycję w twórczości Haydna.

Specjalnie dla księcia Haydn komponował tria na baryton, altówkę i wiolonczelę; w latach 1765–1775 powstało 126 takich kompozycji.

W 1776 roku Haydn otrzymał propozycję napisania opery dla dworu cesarskiego w Wiedniu. Jako libretto wybrano La vera costanza; w skutek intryg dworskich nie doszło jednak do wystawienia opery, która ostatecznie wykonana została 3 lata później w pałacu Esterházych. W 1790 roku zmarł książę Mikołaj, a jego następca Antoni I z powodu kłopotów finansowych rozwiązał orkiestrę dworską.

We wrześniu 1790 roku Haydn wyjechał do Wiednia, gdzie od J. P. Salomon, otrzymał propozycję wyjazdu do Anglii oraz kontrakt na napisanie dwunastu symfonii, którymi kompozytor miał dyrygować podczas koncertów w Hanover Square Rooms. W lipcu 1791 Uniwersytet w Oxfordzie nadał kompozytorowi "gradum doctoris in musica honoris causa"; podczas uroczystości wykonano Symfonię G-dur, która z tej przyczyny otrzymała nazwę Oksfordzkiej.

W 1795 roku brał udział w serii koncertów "Opera Concerts" - specjalnie natę okoliczność skomponował trzy ostatnie symfonie. W 1795 roku opuścił Anglię, by objąć kierownictwo kapeli Niklósa II Esterházego. Kontrakt przewidywał pisanie jednej mszy rocznie dlatego też w latach 1796–1802 powstało sześć mszy. W tym czasie Haydn rozpoczął pracę nad Stworzeniem świata, które ukończył w 1798 roku; w 1801 roku napisał oratorium Pory roku. Ostatnie lata życia spędził głównie w Wiedniu, na wakacje wyjeżdżając do Eisenstadt.


 

Wg kategorii: