Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Eugeniusz Knapik

Eugeniusz Knapik

Eugeniusz Knapik

*9 VII 1951 Ruda Śląska

Studiował w latach 1970-76 kompozycję u Henryka Mikołaja Góreckiego i grę na fortepianie w klasie Czesława Stańczyka w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach. W 1976 otrzymał stypendium Rządu Francuskiego na studia kompozytorskie u Oliviera Messiaena w Paryżu.

Występuje w kraju i za granicą jako solista i kameralista (m.in. partner Kwartetu Śląskiego – od 1982). Specjalizuje się w repertuarze współczesnym (m.in. był pierwszym w Polsce wykonawcą cyklu "Vingt Regards sur l'Enfant-Jésus" Oliviera Messiaena). Wielokrotnie występował na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień" oraz innych festiwalach muzycznych, m.in. Festiwalu Saint-Denis w Paryżu, Octobre en Normandie w Rouen, Encontros Gulbenkian de Musica Contemporanea w Lizbonie, SIMC w Rotterdamie, a także na estradzie Concertgebouw w Amsterdamie. Nagrywa dla radia i telewizji oraz firm fonograficznych.

Eugeniusz Knapik uzyskał wiele nagród jako kompozytor i pianista, m.in. w 1974 otrzymał specjalne wyróżnienie za "Sonatę na flet solo" (1972) na Konkursie Młodych w Krakowie, w 1976 – nagrodę na Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku oraz II nagrodę na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za "Le Chant" na sopran i orkiestrę (1976), 1977 - III nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Kameralnej w Wiedniu za "Concerto grosso" na orkiestrę kameralną (1977), 1979 - I nagrodę na Festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" w Stalowej Woli za "Corale, interludio e aria" na flet, klawesyn i smyczki (1978), 1985 - Nagrodę im. Stanisława Wyspiańskiego za "Wyspy" na orkiestrę smyczkową (1983). Dwukrotnie jego utwory reprezentowały Polskie Radio na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu: w 1978 utwór "La Flûte de jade" na sopran i orkiestrę (1973) został wyróżniony, a w 1984 "Kwartet smyczkowy" (1980) zajął I miejsce. W 1985 przyznano mu Nagrodę Polihymnii za twórczość kameralną. W 1997 otrzymał doroczną Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich oraz Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki. W tym samym roku za twórczość operową został przyjęty do "Loży Liderów" w Katowicach. W 1999 otrzymał Nagrodę Prezydenta miasta Katowic. W 2005 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Medalem Zasłużony Kulturze "Gloria Artis". W 2006 otrzymał Nagrodę im. Wojciecha Korfantego.

W 1988 na zamówienie dyrektora Opery la Monnaie w Brukseli Gerarda Mortier, rozpoczął pracę nad trylogią operową "The Minds of Helena Troubleyn" do tekstu Jana Fabre. W 1990 w De Vlaamse Opera w Antwerpii odbyła się premiera części I cyklu – "Das Glas im Kopf wird vom Glas". W 1992 w ramach Documenta IX w Kassel miała miejsce premiera części II – "Silent Screams, Difficult Dreams". W 1996 podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień" odbyło się estradowe prawykonanie części III – "La libertà chiama la libertà". We współpracy z Janem Fabre powstały również spektakle baletowe: "The Sound of One Hand Clapping" (1991), "Da un'altra faccia del tempo" (1993), "Quando la terra si rimette in movimento" (1995) oraz "Three Solos" (1995).

Eugeniusz Knapik od 1976 pracuje w Katedrze Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej w Katowicach, od 1996 jest jej kierownikiem. Od 1992 kieruje również założonym przez siebie Studiem Muzyki Komputerowej i Elektroakustycznej. W 1994 otrzymał tytuł profesora. Od 2002 piastuje godność rektora katowickiej uczelni.

Był długoletnim członkiem Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich, od 1999 do 2003 – wiceprezesem, w latach 1979-89 członkiem Komisji Programowej Festiwalu "Warszawska Jesień". Od 2003 jest członkiem prezydium i wiceprezesem Polskiej Rady Muzycznej.

Eugeniusz Knapik debiutował jako kompozytor wraz z Andrzejem Krzanowskim i Aleksandrem Lasoniem na festiwalach "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" w Stalowej Woli. W latach 1975-1980 odbyło się tam jedenaście prawykonań utworów wymienionej trójki kompozytorów, których ze względu na rok urodzenia określa się jako "Pokolenie '51". Eugeniusz Knapik miał w Stalowej Woli prawykonania dwóch swoich dzieł: "Tak jak nad brzegiem morza" na zespół instrumentalny i taśmę (1977) oraz "Corale, interludio e aria" na flet, klawesyn i jedenaście instrumentów smyczkowych (1979).

Eugeniusz Knapik był "opozycjonistą" najbardziej zdecydowanym, sięgał do tradycji najgłębiej. Jego twórczość najlepiej odpowiada określeniu "nowy romantyzm", zastosowanemu w odniesieniu do muzyki stalowowolskich debiutantów i to również w późniejszym czasie. Romantyczna w wyrazie twórczość Knapika odznacza się znakomitym warsztatem kompozytorskim o wyrazistym, indywidualnym obliczu, a charakterystycznym jej rysem jest wzrost znaczenia elementu melodycznego. Melodyka w dużym stopniu kształtuje znowu formę dzieła muzycznego.

Biogram ze strony: www.culture.pl


 

Wg kategorii: