KOMPOZYCJE kompozycje

Nokturn fis-moll incypit

Gatunek: Nokturn

Tonacja: fis-moll

Opus lub numer Wydania Narodowego: op. 48 nr 2

Data powstania: 1841

Wg Paderewskiego: VII/14

Wg Turło: 121

Obsada: fortepian

Utwór dedykowany:

Laure Duperre

 

W chwili, gdy (po dwu taktach „nastrajającego” wstępu) melodia fortepianu zaczyna w Nokturnie fis–moll swój śpiew, może się zdawać, że snuć go tak będzie do końca świata. „To, co w sposób szczególny i cudowny wyróżnia Chopina spomiędzy wszystkich kompozytorów – zauważył André Gide – to właśnie ten nieprzerwany ciąg frazy muzycznej, to nieznaczne i niedostrzegane niemal ześlizgiwanie się jednego zdania w drugie, co daje jego utworom – i pozostawia w nas – wrażenie płynącej rzeki”. Taki jest – trzeba dodać – przede wszystkim Chopin lat czterdziestych, swej fazy refleksyjnej i ostatniej, postromantycznej. Tu ma swe źródło wagnerowska unendliche Melodie („melodia nieskończona”).

Nokturnu część środkowa przynosi muzykę odmienną, zróżnicowaną przez tonację (nieoczekiwane Des–dur), tempo (wolniejsze), metrum (trójdzielne), a nade wszystko przez charakter. Do głosu dochodzi uporczywe, obsesyjne i udramatyzowane powtarzanie na wszelkie sposoby  jednej formuły – burzące wszelką ciągłość i spójność. Tu świat się Chopinowi rozpadł na dwutaktowe frazy, które brzmią, jakby istniały same dla siebie.

Następnie wraca nieprzerwany śpiew początku, co musiało nastąpić w myśl logiki formy. Nostalgiczny śpiew nie powraca jednak w postaci identycznej. Rośnie w potęgę akordów, by opaść, ale już nie w fis–moll, lecz w rozjaśniającą dźwiękowy pejzaż – tonację Fis–dur.

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Nelson Goerner

Nokturn fis-moll op. 48 nr 2
 
Galeria »
 
mini