MIĘDZYNARODOWE KONFERENCJE NIFC MIĘDZYNARODOWE KONFERENCJE NIFC

Konferencja 2004 Konferencja 2004

Warszawa, 2-4 grudnia 2004

W dniach 2-4 grudnia 2004 w Bibliotece Narodowej w Warszawie odbyła się IV Międzynarodowa Konferencja Muzykologiczna organizowana przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina pt. "Praktyka, Teoria, Historia Wykonań Muzyki Chopina"
Temat konferencji w roku 2004 dotyczył problematyki wykonawczej. Konferencja miała cztery główne cele: (1) rozważania teoretyczne na temat wykonania, jako integralnego lub transcendentnego elementu dzieła muzycznego (2) określenie preferencji wykonawczych samego Chopina na podstawie jego rękopisów, opinii współczesnych i innych świadectw epoki (3) prześledzenie historii głównych nurtów wykonawstwa muzyki Chopina oraz (4) dyskusję na temat roli nagrania w kształtowaniu wizji dzieła, sposobu obcowania z nim oraz wpływu na kształtowanie gustu i wymagań wobec wykonania "na żywo".
Zagadnienia związane z wykonaniem utworu muzycznego i jego rolą w istnieniu samego dzieła nieustannie towarzyszą historii myśli o muzyce. Jednak dopiero w wieku dwudziestym rozwój nauk o muzyce doprowadził do pełnej świadomości roli wykonania, jako szczególnego rodzaju bytu dzieła muzycznego. Próba zrozumienia zależności pomiędzy dziełem i jego wykonaniem stała się polem szczególnego zainteresowania fenomenologicznego nurtu muzykologii. Ostatnie dekady dwudziestego wieku - wraz z rozwojem elektroniki - doprowadziły do zaistnienia zupełnie nowej postaci dzieła muzycznego – nagrania wysokiej jakości, wiernie odzwierciedlającego brzmienie oryginału, możliwego do odtworzenia w niemal dowolnym miejscu i czasie. W efekcie nastąpiło większe rozpowszechnienie "najlepszych" wykonań, ale również i niebezpieczeństwo odhumanizowania kontaktu ze sztuką, nawet tak indywidualną jak muzyka Fryderyka Chopina.
Analiza wpływu powyższych procesów na sposób obcowania z utworem muzycznym oraz na swoistą przemianę natury samego wykonania – z postaci ulotnej w postać utrwaloną – jest ważnym zadaniem dla współczesnej muzykologii. Równocześnie dyskusji wymaga różnica pomiędzy poszczególnymi postaciami utworu: tekstem nutowym, wykonaniem "na żywo" i tekstem elektroakustycznym. Wreszcie analizy wymagają zmienne i stałe parametry każdej z omawianych postaci kompozycji. Oprócz powyższych zagadnień w czasie konferencji została prześledzona historia wykonawstwa muzyki Chopina oraz przedyskutowane możliwości analizy wykonania – coraz częściej z powrotem rozumianego przez teoretyków jako integralna część intencjonalnego bytu dzieła muzycznego. Wykonania, które w swej utrwalonej, elektroakustycznej formie niejednokrotnie przejmuje dziś rolę jedynej postaci utworu – już z pominięciem zapisu nutowego oraz ulotnej artystycznej natury żywego odtwórstwa dzieła. Materiały z konferencji zostaną opublikowane w formie książkowej w języku angielskim i francuskim (ew. niemieckim) i w tej postaci rozesłane do najważniejszych ośrodków na świecie. Ponadto abstrakty prezentowanych referatów dostępne będą w publikacji w polskiej wersji językowej oraz w internecie w Centrum Informacji Chopinowskiej.  



PROGRAM

 

Czwartek 2 XII 2004 Otwarcie konferencji
14:00 Prof. Irena Poniatowska, Prof. John Rink - Otwarcie konferencji

Definiując Estetykę: Wykonawstwo Chopina w ujęciu historycznym

  • 14:30 Prof. Zbigniew Skowron (Warszawa) Tworzenie legendy czy zapis faktów?  Chopin jako wykonawca w biografiach autorstwa F. Liszta, M. A. Szulca i F. Niecksa
  • 15:00 Prof. Jonathan Bellman (Greeley, Colorado) W poszukiwaniu Chopina ‘dobrze temperowanego’
  • 15:30 Przerwa na kawę
  • 16:00 Prof. Claudia Colombati (Roma) Wykonawstwo utworów Fryderyka Chopina jako zjawisko estetyczno-historyczne
  • 16:30 Prof. Benjamin Vogel (Lund) Fortepiany młodego Chopina
  • 17:00 Dyskusja

19:00 Koncert
Studio Koncertowe Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego
Stanley Hoogland - Prezentacja – fortepiany z epoki Chopina


Piątek 3 XII 2004
Wykonawstwo Chopina: Interpretacja dowodów

  • 9:00   Prof. Jefffrey Kallberg (Philadephia) Con duolo: O duszy Chopina
  • 9:30 Prof. Hartmuth Kinzler (Osnabrück) Przyczynek do rekonstrukcji pedalizacji Chopina
  • 10:00 Przerwa na kawę
  • 10:30 Martin S. Hansen (Osnabrück) Wybrane pytania dotyczące oznaczeń pedalizacji Chopina w Preludiach Op. 28. Spojrzenie wykonawcy na rękopis
  • 11:00 Prof. Regina Smendzianka (Warszawa) Twórczość fortepianowa polskich prekursorów Chopina (Michał Kleofas Ogiński, Maria Szymanowska) i jej oddziaływanie na interpretację Chopinowskich kompozycji okresu początkowego
  • 11:30 Dyskusja
  • 12:30 Lunch 
  • 14:30 Prof. Jan Ekier (Warszawa) Z prac nad Wydaniem Narodowym cztery komunikaty
  • 15:00 Prof. Kazimierz Morski (Bologna) Interpretacja dzieł F. Chopina w analizie porównawczej różnych stylów wykonawczych
  • 15:30 Przerwa na kawę
  • 16:00 Prof. David Rowland (London) Wykonawstwo utworów Chopina na fortepian i orkiestrę
  • 16:30 Prof. Mieczysław Tomaszewski (Kraków) ‘Nokturn Des-dur’ - od genezy do rezonansu
  • 17:00 Dyskusja

19:00 Koncert
Studio Koncertowe Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego
Viviana Sofronitzki – Recital fortepianowy

Sobota 4 XII 2004
Historia Wykonań Muzyki Chopina

  • 9:00 Prof. Irena Poniatowska (Warszawa) Do metodyki gry Etiud op. 10 Chopina
  • 9:30 Prof. John Rink (London) Chopin, Arrau i technika wykonawcza
  • 10:00 Prof. Lidia Kozubek (Warszawa) Pedagogika Artura Benedetti Michelangelego
  • 10:30 Przerwa na kawę
  • 11:00 Prof. Irina Nikolska (Moskwa) Rosyjska szkoła interpretacji Chopinowskiej - kilka uwag historycznych i estetycznych
  • 11:30 Wojciech Bońkowski (Warszawa) Vladimir Horowitz, czyli jak "źle" grać Chopina
  • 12:00 Prof. Thomas Kabisch (Trossingen) Od "Éditions de travail des oeuvres de Chopin" po "Principes rationnels de la technique pianistique". Alfred Cortot jako wykonawca muzyki Chopina
  • 12:30 Dyskusja
  • 13:30 Lunch

Analiza Wykonań Chopinowskiego Dzieła

  • 14:30 Prof. Wojciech Nowik (Warszawa) Ekspresja formy i formy ekspresji. Berceuse Op. 57 Chopina w interpretacji Józefa Hofmanna
  • 15:00 Krystyna Juszyńska (Łódź) i Piotr Rogowski (Warszawa) Berceuse op. 57 Fryderyka Chopina w analizie akustycznej nagrań Józefa Hofmanna
  • 15:30 Przerwa na kawę
  • 16:00 Marcin Strzelecki (Kraków) Badanie cech psychoakustycznych w wykonaniach muzyki Chopina
  •  16:20 Michał Podolak (Poznań) O wielowymiarowości nagrania fonograficznego. Między intencją: kompozytora, wykonawcy a inżyniera dźwięku
  • 16:40 Krzysztof Rottermund (Berlin) O niektórych transkrypcjach utworów Fryderyka Chopina na fisharmonię w aspekcie domowego muzykowania w XIX i początkach XX wieku
  • 17:00 Dyskusja
  • 17:30 Dyskusja finałowa - prozentacja planów Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina