POLSKA CHOPINA POLSKA CHOPINA

Warszawa: Kościoły

Warszawa: Kościoły Warszawa: Kościoły

 

Kościół św. Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu, usytuowany w sąsiedztwie Pałacu Czapskich/Krasińskich, w którym mieszkali Chopinowie, w początkach XIX w. był największym kościołem w Warszawie. W parafii św. Krzyża ochrzczone zostały dwie siostry Fryderyka: Izabela i Emilia. Odbywały się tu uroczystości patriotyczno-narodowe, m.in. egzekwie po księciu Józefie Poniatowskim. Stąd po mszy wyruszył w kierunku Bielan kondukt żałobny, w którym licznie przybyli warszawiacy - wśród nich młody Fryderyk Chopin - odprowadzili Stanisława Staszica na miejsce pochówku[1].

  • Wewnątrz kościoła św. Krzyża umieszczone są liczne epitafia i tablice pamiątkowe wielkich Polaków, m.in. Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Bolesława Prusa, gen. Władysława Sikorskiego. Znajduje się w nim również urna z sercem Fryderyka Chopina, które zgodnie z życzeniem kompozytora zostało przywiezione do Polski przez jego najstarszą siostrę - Ludwikę. Dopiero po dziewięćdziesięciu sześciu latach, przechodząc różne koleje losu, zostało na stałe przeniesione do kościoła św. Krzyża, o czym przypomina tablica z napisem: 17. X. 1945 serce F. Chopina powróciło do Warszawy, która umiejscowiona została w drugim filarze kościoła, po lewej stronie nawy głównej. Tablicę ufundowaną przez Warszawskie Towarzystwo Muzyczne odsłonięto w 1880 r. Widnieje na niej cytat z Ewangelii według św. Mateusza (VI-21): Gdzie skarb twój, tam serce twoje. Powyżej umieszczono niewielkie popiersie kompozytora autorstwa Leonarda Marconiego.
  • Sam kościół w czasie wojny był poważnie zniszczony, jednak urnę z sercem i dziewiętnastowieczną tablicę zdołano uprzednio ukryć (zob. Milanówek).
  • Pozostałe kościoły, w których bywał, bądź mógł bywać Chopin, znajdowały się w obrębie Krakowskiego Przedmieścia. Do Karmelitów młody Fryderyk prowadzany był przez swoją matkę w dniach, w których nie było mszy w kościele Wizytek. Obecność na mszach u Wizytek była obowiązkowa dla uczniów Liceum i studentów Uniwersytetu. Do kościoła Bernardynów św. Anny wraz ze wszystkimi elewkami uczęszczała Konstancja Gładkowska, być może ze względu na nią również Fryderyk.
 

Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy

W kościele przy obecnym Placu Małachowskiego Chopin występował dla cara w maju 1825 r., grając na eolimelodikonie, wynalazku Karola Fidelisa Brunnera. Aleksander I, w dowód uznania, obdarował Chopina brylantowym pierścieniem.

  • Kościół powstał w XVIII w. według projektu Szymona Bogumiła Zuga. Ta monumentalna, klasycystyczna budowla ma formę rotundy, krytej kopułą. Jej wnętrze okalają dwupiętrowe galerie, typowe dla świątyń ewangelickich. Przez pewien czas gmach z charakterystyczną kopułą był najwyższym budynkiem w Warszawie.
  • Zbombardowany we wrześniu 1939 r. i spalony podczas Powstania Warszawskiego, uległ całkowitemu zniszczeniu. Rekonstrukcja powojenna budynku oddała wiernie pierwotne założenia oryginalnego projektu architektonicznego. Niezwykłe walory akustyczne sprawiły, że kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy do dziś jest miejscem licznych koncertów. W 1998 r. zainstalowano tu nowe niemieckie organy, ufundowane przez Krajowy Kościół ewangelicko-luterański Hanoweru.

Kościół Opieki Św. Józefa Oblubieńca Niepokalanej Bogurodzicy Maryi
zwany Kościołem Wizytek

 

Do Wizytek na Krakowskie Przedmieście Fryderyk uczęszczał w latach licealnych na niedzielne nabożeństwa dla uczniów i studentów, a także po roku 1825, kiedy często improwizował tam na organach. Pisząc do Jana Białobłockiego w listopadzie 1825 r., cieszył się: Zostałem organistą Licejskim. Moja żona zatem, jako też i wszystkie dzieci, z dwóch przyczyn szanować mnie muszą. Ha, Mości panie Dobrodzieju, co to ze mnie za głowa! Pierwsza osoba w całym Liceum po Ks. Proboszczu! [...] Gram co tydzień, w niedziele, u Wizytek na organach, a reszta śpiewa (B. E. Sydow, Korespondencja, I, s. 60).

  • Jako student Szkoły Głównej Muzyki uczestniczył w licznych występach orkiestry, chóru i solistów Konserwatorium pod dyrekcją rektora Józefa Elsnera. Koncerty organizowano głównie podczas świąt oraz obowiązkowych dla uczniów Liceum i studentów Uniwersytetu niedzielnych mszy akademickich. Ponadto odbywały się tu posiedzenia Senatu Uniwersytetu.
  • Już w XVII w. przy wjeździe do letniej rezydencji królewskiej znajdowała się drewniana kaplica. Kościół i klasztor, według projektu Karola Baya, wybudowano dla francuskich zakonnic, sprowadzonych do Polski przez Marię Ludwikę Gonzagę. Ostateczny kształt nadały mu modyfikacje dokonane w XVIII w. Barokową fasadę kościoła zdobią okazałe rzeźby dłuta Jana Jerzego Plerscha. Również wiele elementów wewnętrznego rokokowego wystroju kościoła, m.in. ambona w kształcie łodzi, zostało stworzonych przez tego artystę. Do dziś zachowały się zabytkowe organy, na których grywał Fryderyk Chopin.
  • W latach osiemdziesiątych minionego stulecia na placu przed kościołem pp. Wizytek wzniesiono pomnik Prymasa Tysiąclecia - kardynała Stefana Wyszyńskiego, autorstwa Andrzeja Renesa.
  • O wieloletnich i ścisłych związkach z kościołem Wizytek przypomina tablica umiejscowiona nad drzwiami kościoła, nieopodal wejścia na chór, którą w 1990 r. ufundowało Towarzystwo im. Fryderyka Chopina. Widnieje na niej napis: Ku czci Fryderyka Chopina, który w tym kościele jako uczeń liceum warszawskiego grał na organach w latach 1825-1826.

[1] Wewnątrz kościoła św. Krzyża umieszczone są liczne epitafia i tablice pamiątkowe wielkich Polaków, m.in. urna z sercem Fryderyka Chopina, które - zgodnie z życzeniem kompozytora - zostało przywiezione do Polski przez jego najstarszą siostrę, Ludwikę.


Galeria fotografii »
 
mini mini
mini mini
mini mini
mini