Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres

Eustachy Marylski

Eustachy Marylski

*1804 Rozlazłowo, †4 VIII 1871 Żółwin

Eustachy-Anastazy-Józef Marylski urodził się w 1804 roku w Rozlazłowie w pow. sochaczewskim. Był synem Piotra h. Ostoja odm. (1775-1829), kapitana w wojsk polskich, radcy powiatu sochaczewskiego i marszałka sejmiku błońskiego oraz Katarzyny z Cybulskich. Początkowe nauki pobierał w domu, następnie przez trzy lata uczył się w gimnazjum w Płocku, którego dyrektorem był Ignacy Przybylski, i tym czasie mieszkał na pensji u Adriana Krzyżanowskiego. W 1820 roku, wobec braku miejsc w kolegium oo. Pijarów na Żoliborzu, został - w wyniku egzaminu - przyjęty do klasy IV Liceum Warszawskiego i umieszczony na pensji u Mikołaja Chopina. Spędził tu trzy lata, wraz z Janem Białobłockim, Karolem Weltzem, Janem Scipio del Campo, Tytusem Woyciechowskim, Michałem Lisowskim i nieznanym z imienia Wodzińskim. Pobyt ten i lata szkolne opisał w Pamiętniku, opublikownym w Kurierze Warszawskim. Po ukończeniu liceum w 1823 roku zapisał się na studia w Uniwersytecie i otrzymał dyplom magistra prawa i administracji w 1826 roku.

W 1828 roku wyjechał, wraz z Fryderykiem Skarbkiem, w podróż po krajach Europy zachodniej, w celu zbadania systemów penitencjarnych i zakładów dobroczynnych, pod kątem wprowadzenia reform w kraju. W Paryżu, w uznaniu wiedzy i umiejętności, został przyjęty do Królewskiego Towarzystwa Geograficznego. Swoje wrażenia z Holandii opublikował w piśmie Kolumb. Po powrocie do kraju zajął się gospodarowaniem w swoich majątkach Książenice i Żółwin (dawny powiat błoński obecnie pruszkowski), które odziedziczył po swoim ojcu w roku 1829. Poza Fryderykiem Skarbkiem utrzymywał Marylski bliskie kontakty z innym swoim profesorem, Kazimierzem Brodzińskim, którego często gościł w swoim domu, zaś po śmierci tego poety ufundował mu pomnik, wykonany przez Władysława Oleszczyńskiego i umieszczony w kościele SS. Wizytek w Warszawie.

W roku 1829 opublikował Wspomnienia zgonu zasłużonych w narodzie Polaków w formie kalendarza, pod odpowiednimi datami zamieszczone były krótkie biogramy zmarłych osób „szczególnie wsławionych naukami" czy „radą [czy] orężem ojczyźnie zasłużonych". Pracę tę dedykował swemu profesorowi, Fryderykowi Skarbkowi, z którego całą rodziną utrzymywał później wieloletnią, serdeczną przyjaźń. Przetrwała ona i w następnym pokoleniu, o czym świadczą stosunki hr. Józefa Skarbka z synem Eustachego, Antonim (ten ostatni otrzymał od Skarbka w zapisie testamentowym bogaty księgozbiór). W 1832 roku został radcą Dyrekcji Szczegółowej Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego wojew. mazowieckiego, w 1837 roku radcą Towarzystwa Ogniowego, a latach 1847-1863 był sędzią pokoju pow. błońskiego. Należał do Królewskiego Towarzystwa Geograficznego w Paryżu i w latach 1860-61 do Towarzystwa Rolniczego.

Marylski, prócz gospodarowania, dużo podróżował (Niemcy, Francja, Szwajcaria, Włochy) a podróże wykorzystywał do gromadzenia interesujących materiałów historycznych, które opublikował drukiem pt. Pomniki i mogiły Polaków na cmentarzach zagranicznych (Warszawa, 1860). Praca ta dotyczy cmentarzy drezdeńskich, gdzie Marylski spisał napisy nagrobne. Posiadał bogatą bibliotekę i z niej przetłumaczył (i wydał) z francuskiego rękopis Antoniego Łukasza Krutty pt. Dziennik przyjęcia i pobytu nadzwyczajnego posła Porty Ottomańskiej do Stanisława Augusta, króla polskiego... (Warszawa 1860).

Eustachy Marylski zmarł 4 sierpnia 1871 roku w swoim majątku Żółwin koło Grodziska Mazowieckiego i został pochowany w Brwinowie.

Był trzykrotnie żonaty; pierwszą jego żoną była Urszula-Dominika Skórkowska h. Jelita, (zapewne córką Feliksa i Joanny Darowskiej), którą zaślubił 27 lipca 1830 roku w Krakowie. Urszula zmarła 9 marca 1844 roku w Karnicach, pozostawiając dzieci: Henryka-Władysława-Feliksa, urodzonego 3 września 1833 roku w Balicach koło Krakowa, a zmarłego 31 stycznia 1856 w Rzymie podczas studiów, Joannę, żonę Józefa Kisielnickiego h. Topór (ur. 1825) ze Stawisk w pow. kolneńskim (teściową Wojciecha Kossaka) i Jadwigę, żonę Stefana Czarnieckiego h. Łodzia, dziedzica Książenic i Wysokiej Lelowskiej w pow. będzińskim. Drugą żoną Eustachego była kanoniczka warszawska Domicella-Teodora Weryha Darowska h. Ślepowron, urodzona 7 maja 1805 roku, córka Józefa i Felicji Walewskiej (cioteczna siostra pierwszej żony). Trzecia żona Marylskiego to Ludgarda Prószyńska, z którą miał syna, Antoniego-Eustachego (7 marca 1865, Warszawa - 27 maja 1932, Warszawa). Ten ostatni, wcześnie osierocony, został adoptowany przez Jana Pawła Łuszczewskiego (1835-1911) z Pęcic koło Warszawy i w 1887 roku przyjął nazwisko Marylski-Łuszczewski h. Korczak. Był członkiem Narodowej Demokracji, znanym publicystą i działaczem organizacji rolniczych. Był właścicielem majątku w Pęcicach. W 1900 roku na prośbę Ferdynanda Hoesicka, który zbierał materiały do biografii o Chopinie, przysłał mu odpis fragmentów pamiętnika swego ojca, opisujący jego lata szkolne i pobyt na pensji u Chopinów. Pamiętnik ten stanowi, jak dotąd, najpełniejszy opis stancji Chopinów i codziennego życia jej mieszkańców.

Bratem Eustachego Marylskiego był Juliusz (22 grudnia 1811, Brochów - 22 kwietnia 1888, Bruksela), podporucznik w Powstaniu Listopadowym, adiutant gen. J. Dwernickiego, który na emigracji trudnił się księgarstwem i miał własną oficynę wydawniczą. Siostra Eustachego, Ludwika-Joanna-Anna (ur. ok. 1802), poślubiła w Brwinowie 24 listopada 1824 roku Antoniego-Pawła Boczkowskiego h. Gozdawa (ur. ok. 1788), właściciela Lubiejowa w pow. sochaczewskim i sędziego pokoju tego powiatu.

Piotr Mysłakowski, Andrzej Sikorski (październik 2006)

Bibliografia:
Rafał Gerber, Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 1808-1831. Słownik biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 140.
Piotr Mysłakowski, Andrzej Sikorski, Chopinowie. Krąg rodzinno-towarzyski, Warszawa 2005.
Andrzej Przymusiała, Marylski Eustachy (1804-1871), [w:] PSB t. XX, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1975, s. 108-109.

 

 


 

Wg kategorii: