Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

Tatiana Nikołajewa

Tatiana Nikołajewa

*4 V 1924 Bieżyca k/ Briańska, †13 XI 1993 San Francisco

Tatiana Pietrowna Nikołajewa - urodziła się w rodzinie muzyków-amatorów. Naukę gry na fortepianie rozpoczęła w wieku 3 lat z matką, absolwentką Konserwatorium Moskiewskiego. Na tej samej uczelni studiowała w latach 1937-50 w klasie Aleksandra Goldenweisera (fortepian) i Jewgienija Gołubiewa (kompozycja). Debiutowała w 1950. W 1960 zdobyła I nagrodę na konkursie im. Bacha w Lipsku. Z tego czasu datuje się również przyjaźń artystki z Dymitrem Szostakowiczem, który dedykował jej swoje 24 Preludia i fugi. Od 1959 prowadziła klasę fortepianu w Konserwatorium Moskiewskim, gdzie do jej uczniów należeli Nikolai Lugansky i Boris Bloch. Do lat 80-tych nie występowała na Zachodzie, ale jej koncerty w Anglii w 1986 spotkały się z entuzjastyczną reakcją krytyki. Zmarła w pełni sił twórczych w czasie koncertu w San Francisco, wykonując Preludia i fugi Szostakowicza.

Działała aktywnie jako kompozytorka, pozostawiła m.in. symfonię, koncert fortepianowy, trio fortepianowe, kwartet smyczkowy i utwory na fortepian solo, wielokrotnie nagradzane w ZSRR.

Nikołajewa należała do wielkiego pokolenia XX-wiecznej pianistyki rosyjskiej, przez wielu jest ceniona najwyżej, na równi ze Światosławem Richterem. Szczególną sławę zdobyła dzięki swym interpretacjom Bacha i Beethovena. Wykonywała na fortepianie większość utworów klawiszowych Bacha, m.in. Die Kunst der Fuge, Wariacje Goldbergowskie, Das wohltemperirte Klavier, inwencje, partity, koncerty. Zapronowała indywidualną interpretację Bacha, godzącą modernistyczne tendencje niemiecko-amerykańskich wykonań bachowskich z lat 50-tych (ścisłość metrorytmiczna, oszczędne operowanie brzmieniem i dynamiką) z nawiązaniem do romantycznej, osobistej ekspresji; do tego stylu nawiązał potem Światosław Richter. W interpretacjach literatury romantycznej unikała z kolei zbytniej emfazy, grała jasnym, dźwięcznym tonem, z klarowną artykulacją, rzadko używając pedału.

W szerokiej, choć wybiórczo wznawianej i słabo znanej poza Rosją dyskografii artystki na szczególną uwagę zasługują: 5 nagrań Wariacji Goldbergowskich oraz Die Kunst der Fuge Bacha, epokowa rejestracja Preludiów i fug Szostakowicza, komplet sonat fortepianowych Beethovena, a także interpretacje dzieł literatury rosyjskiej, jak Wielka Sonata G-dur i Koncert G-dur op. 56 Czajkowskiego, Mała suita Borodina, III i IV Koncert Gołubiewa, Koncert c-moll op. 33 Medtnera, utwory kameralne Glinki i A. Rubinsteina. Utwory Chopina Nikołajewa wykonywała bardzo rzadko.

Wojciech Bońkowski

luty 2007 


Dyskografia
http://www.cbel.net/albums/tatiana_nikolayeva/ http://www.russiandvd.com/store/person.asp?type=artist&id=36〈=eng

 

Wg kategorii: