- Bibliografia
- Filmografia
- Biogram
- Adres
Jan Kleczyński
*8 VI 1837 Janiewicze, †15 IX 1895 Warszawa
Polski pianista, pedagog, redaktor i publicysta. Naukę gry na fortepianie rozpoczął w Warszawie u I. Krzyżanowskiego (przez krótki czas ucznia Chopina). W roku 1858 rozpoczął karierę pianistyczną w Polsce. W latach 1859-66 studiował w Konserwatorium Paryskim u A. F. Marmontela, w 1862 debiutował we Francji. W Paryżu zetknął się z kręgiem przyjaciół i uczniów Chopina, co zaważyło na jego zaangażowaniu w popularyzację jego twórczości. W 1866 powrócił do Polski. Występował w wielu miastach wykonując różnorodny repertuar. W 1869 osiadł w Warszawie, w 1871 był współzałożycielem WTM, w latach 1887-89 podjął działalność pedagogiczną w Instytucie Muzyki, był autorem kilku cennych prac dydaktycznych. Działał jako kompozytor, pozostawił utwory fortepianowe i kameralne oraz pieśni.
W 1867 rozpoczął działalność publicystyczną w czasopismach "Bluszcz", "Tygodnik Ilustrowany", "Tygodnik Powszechny", "Kurier Warszawski", "Kurier Codzienny", "Echo Muzyczne". W latach 1880-94 był właścicielem i redaktorem naczelnym "Echa Muzycznego", które przekształcił w tygodnik muzyczno-teatralno-artystyczny (później nazwa "Echo Muzyczny i Teatralne", "Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne"), gdzie opublikował ponad tysiąc artykułów i szerszych prac muzykograficznych m.in. o twórczości Palestriny, Liszta, Brahmsa, Wagnera i Żeleńskiego, zajmował się krytyką bieżących wydarzeń muzycznych, szczególnie operowych. Interesował się folklorem, jako jeden z pierwszych zbierał śpiewy góralskie, które opublikował w "Echu Muzyczynm" (1883-88). Był także jednym z najlepszych polskich szachistów swego czasu.
Był kluczową postacią dla recepcji twórczości Chopina w Polsce w II poł. XIX w. W swych odczytach (wydanych następnie w formie książkowej i tłumaczonych m.in. na język francuski, niemiecki i angielski) O wykonywaniu utworów Chopina (1879) i Chopin w celniejszych swych utworach (1886) zawarł cenne uwagi dotyczące stylu, faktury i wykonawstwa wielu dzieł Chopina, wytyczając najważniejsze wątki recepcji na kilkadziesiąt lat (prostota jako podstawa właściwego stylu wykonawczego; wstrzemięźliwa ocena dzieł późnych). W 1869 po raz pierwszy zanalizował szkic do metody gry fortepianowej Chopina. W 1882 dla Gebethnera i Wolffa zredagował 10-tomową edycję dzieł wszystkich Chopina o charakterze źródłowo-krytycznym: tekst nutowy podał w oparciu o pierwodruki, z uwzględnieniem jednak wariantów zaczerpniętych z ustnych i pisemnych przekazów uczniów Chopina oraz edycji K. Mikulego (wyd. Kistner 1879); warianty te są wyszczególnione z głównego tekstu nutowego z podaniem źródła, co na tle edycji ówczesnych stanowiło ewenement. Istnieją przesłanki, że Kleczyński brał także udział w redagowaniu edycji G&W z 1873.
Wojciech Bońkowski
Bibliografia: