Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Karol Kurpiński

Karol Kurpiński

Karol Kurpiński

*6 III 1785 Włoszakowice, †18 IX 1857 Warszawa

Kurpiński Karol, kompozytor, dyrygent i dyrektor sceny operowej Teatru Narodowego, pedagog i działacz muzyczny, publicysta, obok Elsnera główna postać życia muzycznego Warszawy w okresie młodości Chopina.

Chopin pozostawał w dość bliskich kontaktach z Kurpińskim, stykał się z nim zarówno na gruncie zawodowym, jak i prywatnym, m. in. spotkał się z nim w czasie Wielkanocy 1830 r. Przed tym spotkaniem, w liście do Tytusa Woyciechowskiego pisał: „ciekawym, co mi powie, bo nie uwierzysz, jak on mnie czule zawsze wita” (Korespondencja Chopina, s. 350). Kurpiński był również obecny na próbach Koncertu f-moll i Fantazji op. 13 w dniu 3 III 1830 oraz Koncertu e-moll w dniu 22 IX 1830, które odbyły się w salonie Chopinów. Jak Chopin donosił Woyciechowskiemu, Kurpiński chwalił Koncert e-moll, podkreślając jego oryginalność (Korespondencja Chopina, s. 410).

Dyrygował także orkiestrą na pierwszych publicznych koncertach Chopina w Warszawie w marcu 1830 r., po których odnotował w swoim dzienniku: „ [...] liczna publiczność z wielkimi oklaskami przyjmowała kompozycję i grę młodego artysty”, a Chopin w innym liście do Woyciechowskiego przekazał jego opinię o Koncercie f-moll: „Kurpiński uważał tego wieczora nowe piękności w moim Koncercie” (Korespondencja Chopina, s. 336).

Chopin dobrze znał twórczość Kurpińskiego, nie tylko jego opery, wystawiane w Teatrze Narodowym, ale i inne utwory, które były często wykonywane w Warszawie w latach 20. Twórczość ta nie wpłynęła bezpośrednio na kompozycje Chopina, poza twórczością pieśniarską i najwcześniejszymi polonezami, w których kompozytor przejął obiegowy wówczas w Warszawie styl tego tańca, w tym również polonezów Kurpińskiego. Jednak szerokie stosowanie przez Kurpińskiego rytmów polonezowych i mazurkowych przyczyniło się do jeszcze większego ich rozpowszechnienia, co z kolei oddziałało na młodego Chopina.

Chopin sięgał po tematy zaczerpnięte z utworów Kurpińskiego. Po raz pierwszy w Fantazji op. 13, w której melodia jednego z tematów stanowi fragment Elegii na śmierć Tadeusza Kościuszki, a po raz drugi w Fantazji f-moll op. 49 – jak twierdzi Mieczysław Tomaszewski – kompozytor w sposób aluzyjny cytuje pieśń Kurpińskiego Litwinka, skomponowaną podczas powstania listopadowego i powszechnie śpiewaną przez emigrację polską w Paryżu. Wiadomo również, że Chopin wielokrotnie improwizował na temat W mieście dziwne obyczaje z opery Kurpińskiego Zabobon, czyli Krakowiacy i Górale. Na inną relację muz. między obydwoma kompozytorami zwrócił uwagę Zdzisław Jachimecki. Dostrzegł on trafnie pierwowzór tematu Poloneza c-moll op. 40 nr 2 w temacie Poloneza D-dur „Witaj królu”, skomponowanym przez Kurpińskiego na powitanie cara Rosji w 1825 r., i stąd wyprowadza wniosek iż Polonez Chopina jest ironiczną odpowiedzią na ów wiernopoddańczy utwór.

Nie wiadomo, czy i w jakim stopniu Chopin zetknął się poprzez pisma Kurpińskiego z poglądami bliskimi Herderowi. Były one dość powszechnie akceptowane w ówczesnej Warszawie, ich zwolennikiem był Elsner i prawdopodobnie przede wszystkim tą drogą dotarły do Chopina. Nie można jednak wykluczyć, że pewną rolę w tym zakresie odegrały także artykuły Kurpińskiego.


 

Wg kategorii: