Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Shura Cherkassky

Shura Cherkassky

Shura Cherkassky

*7 X 1909 Odessa, †27 XII 1995 Londyn

Shura Cherkassky - był synem dentysty i nauczycielki fortepianu, absolwentki Konserwatorium w Petersburgu. Cherkassky wcześnie objawił talent, występował jako cudowne dziecko, w wieku lat 5 skomponował operę, 10 - miał za sobą debiut dyrygencki. W 1922 rodzina Cherkasskich przeniosła się do USA. Shura debiutował w 1923 Koncertem f-moll Chopina z Orkiestrą Symfoniczną Baltimore. Studiował w filadelfijskim Curtis Institute of Music u Józefa Hofmanna, a także u Leopolda Stokowskiego. Pierwszą trasę koncertową po USA odbył w 1923, po Europie - w 1937/38. Szeroką sławę zdobył jednak dopiero po wojnie, gdy przeniósł się do Londynu. Wiele koncertował do końca życia - słynny stał się jego koncert na jubileusz 80-lecia w Carnegie Hall, a na wiosnę 1995 85-letni pianista odbył ostatnie tournée, występując m.in. w Warszawie.

Cherkassky był jedną z największych indywidualności wśród pianistów XX wieku. Był kontynuatorem rosyjskiej tradycji pianistycznej, wirtuozem o niezwykłych możliwościach technicznych. Jego styl charakteryzowała znakomita technika palcowa, wyrazista, przejęta od Hofmanna artykulacja, rytmiczna dyscyplina oraz dość oszczędny ton, daleki od emfazy pianistów szkoły romantycznej. Choć słynął z popisowych wirtuozowskich bisów i pełnych humoru miniatur, wybitność jego sztuki objawiała się w wielkich dziełach fortepianowego repertuaru. Szczególnie w późniejszych latach zaznacza się w interpretacjach artysty tendencja do coraz bardziej indywidualnego traktowania formy, szczególnie poprzez użycie wolnych temp (Koncert g-moll Prokofiewa, Funérailles Liszta), niespotykane uwypuklenie partii lewej ręki (Koncert d-moll Rachmaninowa), indywidualne kształtowanie architektoniki utworu, ze szczególnym skupieniem na momentach lirycznych (Sonata h-moll Liszta, Chaconne Bacha-Busoniego, Etiudy symfoniczne Schumanna). Tymi odkrywczymi, zrywającymi z tradycją wykonawczą interpretacjami Cherkassky dołączył do grona gigantów pianistyki współczesnej, choć niektórzy krytycy zarzucali mu manieryzm i ekscentryczność.

Na podkreślenie zasługuje także niezwykle szeroki, eklektyczny repertuar artysty: czołowe miejsce zajmowali w nim Chopin, Schumann, Rachmaninow i Liszt, ale sięgał po muzykę od Lully'ego i Bacha aż po Sonatę op. 1 Berga, Three-Page Sonata Ivesa, utwory Hindemitha, Szostakowicza, Messiaena, Stockhausena, Bernsteina i Ligetiego, nie stronił także od miniatur Ladowa, parafraz Godowskiego, wirtuozowskiego Kalejdoskopu Hofmanna, Rush Hour in Hong Kong Chasinsa.

Cherkassky był jednym z najdłużej nagrywających artystów; pierwszych rejestracji dokonał na wałkach pianolowych, a nagrania akustyczne rozpoczął jako nastolatek w 1924 r. Poza nagraniami oficjalnymi zachowała się znaczna ilość nagrań koncertowych, radiowych i wczesnych rejestracji na płytach 78-obrotowych; część ukazała się w edycjach kolekcjonerskich (Pearl, Ivory), część nadal czeka na publikację. Dopiero w ostatnim okresie życia artysty ukazały się szerzej zakrojone edycje (nagrania z lat osiemdziesiątych) firm Decca i Nimbus.

Cherkassky był wybitnym chopinistą. Jego interpretacje nosiły rys indywidualny, Chopina traktował jako kompozytora w pełni romantycznego, kładąc nacisk na element liryczny; stąd predylekcja do nokturnów i ballad. Szczególnie istotna jest płyta dla Dekki (1982-85), zawierająca obie sonaty i Fantazję f-moll, w których na plan pierwszy wysuwają się szlachetność poetyckiego wyrazu i mistrzowskie opanowanie dużej formy. Cherkassky nagrał też komplet etiud, preludiów, ballad i scherz, wybór nokturnów i walców. Jako jeden z niewielu czołowych pianistów sięgał po takie utwory, jak Wariacje B-dur op. 2, Tarantella op. 43, Nokturn E-dur op. 62 nr 1.

Wojciech Bońkowski

Sierpień 2006 


Bibliografia:

Elizabeth Carr, Shura Cherkassky: The Piano's Last Czar, The Scarecrow Press, Lanham (Maryland) 2006

Filmografia (zawiera tylko nagrania oficjalnie opublikowane):In Celebration of the Piano: A Tribute to the Steinway, VAI 4328 (DVD) [zawiera w całości Kalejdoskop Hofmanna]


 
Shura Cherkassky w Youtube:
Cherkassky Shura Ballade in F major,
Wyświetleń: 427
12345
06:57
Cherkassky Shura Etude in A flat major, Op. 10 No. 10
Wyświetleń: 32
12345
02:00
Cherkassky Shura Etude in A flat major, Op. 25 No. 1
Wyświetleń: 31
12345
02:26
Cherkassky Shura Etude in A minor, Op. 10 No. 2
Wyświetleń: 52
12345
01:30
Cherkassky Shura Etude in A minor, Op. 25 No. 11
Wyświetleń: 58
12345
03:33
Cherkassky Shura Etude in A minor, Op. 25 No. 4
Wyświetleń: 24
12345
01:49
Cherkassky Shura Etude in B minor, Op. 25 No. 10
Wyświetleń: 21
12345
03:44
Cherkassky Shura Etude in C major, Op. 10 No. 1
Wyświetleń: 76
12345
02:05
Cherkassky Shura Etude in C major, Op. 10 No. 7
Wyświetleń: 23
12345
01:33
Cherkassky Shura Etude in C minor, Op. 10 No. 12
Wyświetleń: 42
12345
02:40
Cherkassky Shura Etude in C minor, Op. 25 No. 12
Wyświetleń: 106
12345
02:43
Cherkassky Shura Etude in C sharp minor,
Wyświetleń: 60
12345
04:38
Cherkassky Shura Etude in C sharp minor, Op. 10 No. 4
Wyświetleń: 83
12345
02:07
Cherkassky Shura Etude in D flat major, Op. 25 No. 8
Wyświetleń: 23
12345
01:09
Cherkassky Shura Etude in E flat major, Op. 10 No. 11
Wyświetleń: 21
12345
02:11
Cherkassky Shura Etude in E flat minor, Op. 10 No. 6
Wyświetleń: 6
12345
04:20
Cherkassky Shura Etude in E major, Op. 10 No. 3
Wyświetleń: 406
12345
04:34
Cherkassky Shura Etude in E minor, Op. 25 No. 5
Wyświetleń: 23
12345
03:18
Cherkassky Shura Etude in F major, Op. 10 No. 8
Wyświetleń: 27
12345
02:32
Cherkassky Shura Etude in F major, Op. 25 No. 3
Wyświetleń: 23
12345
01:50
Cherkassky Shura Etude in F minor, Op. 10 No. 9
Wyświetleń: 25
12345
02:22
Cherkassky Shura Etude in F minor, Op. 25 No. 2
Wyświetleń: 20
12345
01:26
Cherkassky Shura Etude in G flat major, Op. 10 No. 5
Wyświetleń: 95
12345
01:46
Cherkassky Shura Etude in G flat major, Op. 25 No. 9
Wyświetleń: 11
12345
00:59
Cherkassky Shura Etude in G sharp minor, Op. 25 No. 6
Wyświetleń: 19
12345
02:07
Cherkassky Shura Mazurka in F minor, Op. 7 No. 3
Wyświetleń: 75
12345
02:29
Cherkassky Shura Nocturne in D flat major,
Wyświetleń: 497
12345
06:14
Cherkassky Shura Waltz in E flat major, Op. 18
Wyświetleń: 285
12345
05:04

Wg kategorii:

 
Galeria fotografii »
 
mini