Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Antoni Barciński

Antoni Barciński

Antoni Barciński

*28 V 1803 Lublin, †9 V 1878 Warszawa

Feliks Antoni Barciński urodził się 28 maja 1803 roku w Lublinie, gdzie też został ochrzczony 2 czerwca (niektóre źródła podają jako jego miejsce urodzenia miejscowość Masłowizna [?] w woj. kaliskim). Był synem mieszczan lubelskich - Walentego (ok. 1774-1851), rzemieślnika pochodzącego z Radomia i Małgorzaty Morawskiej (ok. 1780-1865).

Antoni Barciński od 16 roku życia był na własnym utrzymaniu. Ukończył z wyróżnieniem Szkołę Wojewódzką (gimnazjum) w Lublinie, a następnie, przed podjęciem studiów uniwersyteckich, pracował przez rok w tej szkole jako kolaborator czyli tymczasowy nauczyciel. Dnia 17 września 1823 roku rozpoczął studia matematyczne na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. Wówczas zapewne został guwernerem na pensji Chopina. Począwszy od trzeciego roku studiów uczył geometrii analitycznej i algebry w Szkole Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego oraz w Szkole Wydziałowej przy ul. Królewskiej. Przed ukończeniem uniwersytetu, w początkach 1826 roku wyprowadził się od Chopinów i w tym samym roku 1826 uzyskał tytuł magistra filozofii. Przyjął wtedy posadę korepetytora w Szkole Przygotowawczej. Barciński znalazł się w gronie 14 absolwentów Uniwersytetu, wysłanych w październiku 1827 roku za granicę w celu zdobycia dodatkowej wiedzy o przemyśle i handlu. W 1828 roku ukończył kurs w Szkole Handlowej w Paryżu i odbył podróż naukową po Europie; był wtedy w Anglii, Francji, Niemczech, Włoszech i Szwajcarii. Ponieważ po powrocie Barcińskiego do kraju w 1831 roku Szkoła Politechniczna została właśnie zamknięta przez władze rosyjskie, od 25 listopada 1831 do 1841 roku pracował jako profesor matematyki wyższej w Gimnazjum Wojewódzkim w Warszawie (potem Gubernialnym), powstałym w miejsce Liceum Warszawskiego. W latach 1838-1840 uczył także geometrii opisowej na Kursach Dodatkowych Pedagogicznych, odbywających się w Pałacu Kazimierzowskim, a mających na celu wykształcenie nauczycieli szkół średnich. Od 1833 roku przez dwadzieścia kilka lat Barciński pracował także jako buchalter w kancelarii ordynacji zamojskiej. Wiele instytucji w Królestwie Polskim, jak Komisja Rządowa Przychodów i Skarbu czy Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, korzystało z rad Barcińskiego przy wprowadzaniu buchalterii. W latach 1836-1837 był profesorem buchalterii (rachunku gospodarczego) w Instytucie Rolniczym na Marymoncie.

Dnia 8 listopada 1834 roku Antoni poślubił w Warszawie Izabellę Chopin (1811-1881), młodszą siostrę Fryderyka; mieszkał wtedy przy ul. Elektoralnej nr hip. 796. Czasowo (1842-1843) był także inspektorem w Gimnazjum Gubernialnym, wizytując również szkoły różnego stopnia oraz w latach 1836-1841 członkiem Komitetu Najwyższego Egzaminacyjnego (wraz ze swoim teściem Mikołajem Chopinem). W 1843 posiadał już rosyjski Order Św. Stanisława III klasy. Dnia 2 września 1843 roku Barciński zrezygnował z działalności pedagogicznej, bowiem 21 września tegoż roku otrzymał nominację na p.o. naczelnika kancelarii w Wydziale Górnictwa Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu. W latach 1845-1847 był naczelnikiem tej kancelarii. W 1848 roku został dyrektorem Zarządu Żeglugi Parowej na Wiśle, spółki Andrzeja Zamoyskiego o kapitale 750 tysięcy rubli srebrem, a także później pełnomocnikiem tego Zarządu. W latach 1845-1849 Barciński był członkiem Rady Opiekuńczej Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie, gdzie zajmował się sprawami podrzutków. W 1854 roku wszedł do Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych, pozostając tam do 1867 roku członkiem Rady Przemysłowej w Wydziale Administracji Ogólnej. W latach 1860-1861 był członkiem Towarzystwa Rolniczego, a 9 października 1861 roku został wybrany członkiem Rady Miejskiej Warszawy. Ze względu na stan zdrowia - ciężką chorobę - przeszedł w 1872 roku na emeryturę, otrzymując pensję emerytalną 390 rubli srebrem.

W roku 1844 Barcińscy mieszkali we własnej kamieniczce przy ul. Nowy Świat nr hip. 1255 (gdzie zmarł Mikołaj Chopin). W 1855 roku mieszkali przy ul. Mazowieckiej pod nr hip. 1347; następnie przy ul. Nowy Świat nr hip. 1245 (w Pałacu Zamoyskich) aż do 19 września 1863 roku, kiedy to pałac ten został splądrowany i spalony przez wojsko rosyjskie w odwecie za próbę zamachu na namiestnika Fiodora Berga. Antoni został wtedy ciężko pobity przez żołnierzy rosyjskich i zapewne osadzony na pewien czas w więzieniu, podobnie jak inni mieszkańcy tej nieruchomości. Barcińscy często się przeprowadzali. Kolejne ich adresy to: ul. Królewska nr hip. 1066, w kwietniu 1864 roku - ul. Mazowiecka nr hip. 1346c, w lipcu 1865 roku - ul. Czerniakowska nr hip. 3001 (dom ten był własnością Antoniego w latach 1867-1871), ul. Marszałkowska nr hip. 1582h, a w końcu ul. Wspólna nr hip. 1632, gdzie Antoni zmarł 9 maja 1878 roku o godz. pół do siódmej wieczorem i 12 maja pochowany został na Powązkach. Małżeństwo Antoniego z Izabellą Chopinówną było bezdzietne.

W przeciwieństwie do swego szwagra Jędrzejewicza, postać Barcińskiego jawi się w historii rodziny Chopinów niezwykle pozytywnie. Jego wzajemne stosunki ze wszystkimi jej członkami charakteryzuje przywiązanie, serdeczność i opiekuńczość. Sami bezdzietni, przez całe wspólne życie Barcińscy opiekowali się kolejno osieroconymi siostrzeńcami Antoniego, dziećmi Jędrzejewiczów; pod ich dachem zmarł Mikołaj Chopin a następnie Justyna.

Antoni Barciński opublikował kilka prac z dziedziny rachunkowości: O giełdzie londyńskiej (Warszawa 1829), O giełdzie paryskiej z wyszczególnieniem i opisem wszystkich spekulacji na papiery długów publicznych (Warszawa 1832), O rachunkowości kupieckiej (3 tomy, Warszawa 1833-1835), toż powtórnie wydane po gruntownym przerobieniu dzieła jako Arytmetyka przemysłowo-handlowa (t. I, Warszawa 1835) oraz Buchalteria podwójna i jej zastosowanie do handlu, bankierstwa i różnych zakładów fabrycznych (t. II-III, Warszawa 1834-1835) i po raz trzeci - cz. 1-2, Warszawa 1876, Popularny wykład początków arytmetyki (Warszawa 1843, oraz wydanie drugie Warszawa 1856).

Rodzeństwo Antoniego - Tomasz (ok. 1799 - po 1831), nauczyciel w Lublinie i Puławach, a potem kanonik lubelski, Michał (1805-1831), lekarz wojskowy, Marianna (ok. 1810-1873) zamężna za urzędnikiem Rządu Gubernialnego Lubelskiego Stanisławem Śniadkowskim (ok. 1799-1870) oraz Jan (1815-1884), wieloletni emigrant we Francji, a po powrocie do Polski dyrektor Fabryki Maszyn hr. Zamoyskiego - także było związane różnymi więzami z rodziną Chopinów.

Piotr Mysłakowski, Andrzej Sikorski (maj 2006)

Bibliografia
Rafał Gerber, Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 1808-1831. Słownik biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 419-420.
Piotr Mysłakowski, Andrzej Sikorski, Chopinowie. Krąg rodzinno-towarzyski, Warszawa 2005.
Janina Siwkowska, Nokturn czyli rodzina Fryderyka Chopina w latach 1832-1881, t. I-III, Warszawa 1986-1996.
Hanna Wróblewska-Straus, Katarzyna Markiewicz, Katalog wystawy Fryderyk Chopin i bracia Kolbergowie na tle epoki. Przyjaźń, praca, fascynacje, TiFC Warszawa 2005, s. 93-94 (HW-S).

 

Wg kategorii: