Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Piotr Iljicz  Czajkowski

Piotr Iljicz Czajkowski

Piotr Iljicz  Czajkowski

*7 V 1840 Wotkińsk, †6 XI 1893 Sankt Petersburg

Piotr Czajkowski - rosyjski kompozytor. Pierwsze utwory skomponował w wieku 5 lat. W 1865 r. ukończył Konserwatorium Petersburskie pod kierunkiem A. Rubinsteina i N. I. Zaremby, jego pracą dyplomową była kantata Oda do radości do słów Schillera. W 1866 r. został profesorem teorii muzyki w Konserwatorium Moskiewskim, gdzie pracował przez 11 lat. Był to dla niego okres dużej aktywności twórczej - wtedy powstały jego pierwsze symfonie, pierwsza opera - Wojewoda, pierwszy koncert fortepianowy i balet Jezioro Łabędzie. Od 1876 r. mecenas sztuki Nadieżda von Meck udzielała mu pomocy materialnej, co umożliwiło kompozytorowi poświęcenie się pracy twórczej.

Twórczość Czajkowskiego wywarła silny wpływ na dalszy rozwój muzyki rosyjskiej. Jego muzyka, wykorzystująca osiągnięcia muzyki europejskiej, nasycona jest narodowymi pierwiastkami rosyjskimi. Twórczość symfoniczna Czajkowskiego łączy romantyczne założenia programowe z klasyczną jasnością formy.

Ostatnie dzieło kompozytora, Symfonia Patetyczna, przez wielu krytyków uznawane jest za muzyczny testament Czajkowskiego.

Najważniejsze kompozycje Czajkowskiego: Wojewoda (Moskwa 1868), Oprycznik (Petersburg 1874), Kowal Wakuła (Petersburg 1876), Eugeniusz Oniegin wg poematu A. Puszkina (Moskwa 1879), Mazepa (Moskwa 1884), Dama Pikowa (Petersburg 1890), Dziewica Orleańska (Petersburg 1891), Jolanta (Petersburg 1892). Balety - Jezioro łabędzie (Moskwa 1877), Śpiąca królewna (Petersburg 1890), Dziadek do orzechów (Petersburg 1892); na ork.: symfonie - I g-moll »Zimowe marzenia« op. 13 (1868, II wersja 1874), II c-moll op. 17 (1873), III D-dur op. 29 (1875), IV f-moll op. 36 (1878), V e-moll op. 64 (1888), VI h-moll zwana Patetyczną op. 74 (1893), Symfonia »Manfred« op. 58 (1885); poemat symf. Fatum op. 77 (1868). Fantazje orkiestrowe: Romeo i Julia (1869), Burza op. 18 wg W. Szekspira (1873), Francesca da Rimini op. 32 (1874); 4 suity orkiestrowe: I d-moll op. 43 (1879), II C-dur op. 53 (1883), III G-dur op. 55 (1884), IV Mozartiana op. 61 (1887); suity z baletów Śpiąca królewna op. 66a i Dziadek do orzechów op. 71a (1892); Kaprys włoski op. 45 (1880); koncerty: 3 fort. - I b-moll op. 23 (1874-75), II G-dur op. 44 (1880), III Es-dur op. 75 (1893), Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 (1878), Fantazja koncertowa na fortepian i orkiestrę op. 56 (1884), Wariacje »Rococo« na wiolonczelę i orkiestrę op. 33 (1876); uwertury, m.in. Rok 1812 op. 49 (1880), uwertura-fantazja Hamlet wg Szekspira op. 67a (1888). Utwory kameralne: 3 kwartety smyczkowe - I D-dur op. 11 (1871), II F-dur op. 22 (1874), III Es-dur op. 30 (1876); Trio fort. a-moll »Pamięci wielkiego artysty« (N. G. Rubinsteina) op. 50 (1881-82), Sekstet smyczkowy d-moll »Wspomnienia z Florencji« (1887-90). Utwory fortepianowe: 2 sonaty - cis-moll op. 80 (1865), G-dur op. 37 (1878); liczne miniatury, m.in. popularne cykle Pory roku op. 37b (12 utworów, 1875-76) i Album dziecięcy op. 39 (24 utwory, 1878); ok. 100 pieśni solowych.


 

Wg kategorii: