Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
Vincenzo Bellini

Vincenzo Bellini

Vincenzo Bellini

*3 XI 1801Catania, †23 IX 1835 Puteaux

Włoski kompozytor operowy, studiował w konserwatorium w Neapolu, tam też debiutował w 1825 roku operą Adelson e Salvini. Od czasu pracy nad trzecią operą - Il Pirata - podjął stałą współpracę z librecistą F. Romanim, który został następnie autorem wszystkich, prócz libretta Purytanów, librett oper Belliniego. Z 1831 roku pochodzą najwybitniejsze jego dzieła operowe - Norma i Lunatyczka. W 1833 roku udał się do Paryża, by skomponować nową operę na zamówienie Théâtre Italien.

Pisał opery w gatunku semiseria a także dzieła w typie wielkiej francuskiej opery heroicznej (Norma i Purytanie). Opery Belliniego w swej konstrukcji architektonicznej nie odbiegają zasadniczo od konwencji gatunku. Zwrot w kierunku romantyzmu objawia się w nich w warstwie tematycznej i w pogłębieniu wyrazu dramatycznego.

Przyjazd do Paryża obfitował dla Belliniego w nowe znajomości i przyjaźnie, przede wszystkim z Chopinem i Lisztem. Z Chopinem, któremu dzieła Belliniego nie były obce a muzykę jego cenił wysoko, spotykali się podczas wieczorów muzycznych u pani Freppa. Znał Chopin z pewnością Lunatyczkę, Normę oraz wystawionych w Paryżu w 1835 roku Purytanów, ostatnie dzieło Belliniego. F. Hiller wspomina, iż Norma do głębi Chopina poruszyła i wzruszyła[1]. Jedna z arii Belliniego miała być jedną z ostatnich melodii, jakich Chopin miał okazję wysłuchać przed śmiercią. 15 października 1849 roku hrabina Delfina Potocka odwiedziła bowiem Chopina w jego paryskim mieszkaniu i na wyraźną prośbę chorego śpiewała między innymi właśnie arię Belliniego[2].

Przyjaźń z Bellinim nie zaowocowała bezpośrednimi reminiscencjami w muzyce Chopina, z wyjątkiem Wariacji E-dur na temat arii z drugiego aktu Purytanów skomponowanych w 1837 roku dla uczczenia pamięci przyjaciela. Razem z kompozycjami Liszta, Pixisa, Herza, Thalberga i Czernego włączona została do Hexameronu - cyklu wariacji na temat z ostatniej opery przedwcześnie zmarłego Belliniego. Bellini był dla Chopina przedstawicielem szczególnie mu drogiego włoskiego bel canto. Jak wielką wagę przykładał Chopin do pięknego śpiewu dowodzą wspomnienia przekazane przez Mikulego. Radził bowiem Chopin by "przy wykonywaniu ozdobników wzorować się na wielkich śpiewakach włoskich"[3], doradzał także uczniom, by nie tylko słuchali śpiewu wybitnych włoskich artystów i oglądali włoskie opery, ale także sami pobierali lekcje śpiewu. Utrzymywał, iż znajomość techniki bel canto jest nieodzowna dla każdego pianisty.

Fascynacja Chopina włoskim bel canto miała, zdaniem wielu, objawić się najpełniej
w kantylenowej melodyce Nokturnów[4]. Melodie nokturnowe nie stanowią jednak przykładu bezpośredniego przejęcia przez Chopina cech charakterystycznych melodyki włoskiej. Zbyt daleko posuwa się W. Murdoch, pisząc iż: "Jest szereg ustępów w Nokturnach Chopina, które mógł był napisać Bellini [...]"[5]. Bronarski, powtarzając tezę Niecksa, twierdzi, iż wpływ muzyki włoskiej widoczny jest u Chopina w "wytworności i delikatności frazy"[6], trudno natomiast odnaleźć przykłady melodii o charakterze typowo belliniowskim. Zdaniem Bronarskiego melodie Chopina, nawet te, przypominające swymi rysami melodie Belliniego, należą w istocie jedynie do tej samej rodziny, pozostają jednak dalece indywidualne
i oryginalne[7].


Bibliografia
L. Bronarski: Szkice Chopinowskie. Kraków 1961
Z. Helman: Bellini w: Encyklopedia Muzyki PWM pod red. E. Dziębowskiej Kraków 1979
F. Hoesick: Chopin. Życie i twórczość. Kraków 1966
M. Tomaszewski: Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans. wyd. II Kraków 2005

[1] L. Bronarski: Szkice Chopinowskie. Kraków 1961 s. 133
[2] F. Hoesick: Chopin. T. III, Kraków 1965 s. 280-281
[3] L. Bronarski op.cit. s. 121
[4] M. Tomaszewski: Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans. Poznań 1998 s. 585
[5] cytat za: L. Bronarski: op. cit s. 145
[6] L. Bronarski: op. cit s. 144
[7] L. Bronarski: op. cit s. 145

 

Wg kategorii: