Osoby związane z Chopinem Osoby związane z Chopinem

  • Bibliografia
  • Filmografia
  • Biogram
  • Adres
John Field

John Field

John Field

*26 VII 1782 Dublin, †11 I 1837 Moskwa

John Field - irlandzki pianista i kompozytor. Studiował u Muzio Clementiego w Londynie, a także krótko u J. Albrechtsbergera w Wiedniu. Od 1794 zaczął koncertować odnosząc sukcesy w całej Europie. Haydn po wysłuchaniu występu Fielda w 1794 roku przepowiedział młodemu pianiście wielką przyszłość.

W późnych latach dziewięćdziesiątych XVIII wieku promował fortepiany konstruowane i udoskonalane przez Clementiego, eksponując ich wyjątkową śpiewność i miękkość brzmienia, Field miał bowiem wyjątkową umiejętność wydobycia kantyleny, a także delikatne uderzenie. W 1802 roku odbył z Clementim podróż koncert. do Paryża i Wiednia, stamtąd zaś do Petersburga, gdzie zdecydował się pozostać, koncertując i prowadząc działalność pedagogiczną. W 1821 roku przeniósł się do Moskwy. W 1832 roku odbył tournee koncert. po Europie, występował w Londynie, następnie w Belgii, Francji, Szwajcarii i Włoszech. Nieregularny tryb życia spowodował kłopoty ze zdrowiem, Field zmuszony był spędzić kilka miesięcy w szpitalu w Neapolu. W 1835 roku wrócił do Moskwy, gdzie uczył jeszcze do początku 1837 roku. Do grona jego uczniów należeli między innymi M. Szymanowska i A. Kątski.

W swej twórczości - podobnie jak Chopin - Field skupił się wyłącznie na muzyce fort. Jego koncerty fort. zyskały uznanie Schumanna, zostały jednak zapomniane i nie wpisały się na stałe do repertuaru pianist. Nazwisko Fielda przywoływane jest obecnie przede wszystkim gdy mowa o rozwoju nokturnu fortepianowego. Field od początku lat trzydziestych XIX wieku wprowadzał liryczne miniatury fortepianowe do swych programów koncertowych, przyczyniając się do podniesienia rangi tej formy i wytyczenia dla niej nowej drogi rozwoju. Nie ulega wątpliwości, iż Chopin gatunek nokturnu w jego warstwie zewnętrznej, w sferze ogólnych założeń formalno-wyrazowych przejął bezpośrednio od Fielda. Jednak nokturny Fielda są raczej łagodnymi, sentymentalnymi serenadami, podczas gdy nokturny Chopina kryją w sobie nastroje tajemniczości, fantastyki, niekiedy także nastroje oniryczne, a nawet dramatyczne. Szulc uważał, iż: "Nad Fieldem góruje Chopin całym niewyczerpanym bogactwem ducha poetyckiego, twórczością wyobraźni, głębokością uczuć [...]".

Schumann wpływów twórczości Fielda dopatrywał się w chopinowskim Trio g-moll
op. 8 - młodzieńczym utworze, napisanym w czasie studiów u Elsnera. Dzieło to posiada jednak rysy bardziej beethovenowskie niż fieldowskie. Natomiast Koncert fortepianowy As-dur Fielda mógł stać się dla Chopina, obok dzieł Hummla i Kalkbrennera, jedną z inspiracji do skomponowania pierwszego Koncertu fortepianowego f-moll op. 21.

Utwory Fielda włączał Chopin do repertuaru pedagogicznego zalecanego uczniom. Naukę zaczynał od Clementiego i Bacha, po ich opanowaniu pozwalał dopiero sięgnięcie po dzieła Hummla i Fielda. G. Mathias wspomina, iż: "Z Chopinem studiowało się bardzo wiele Fielda [...]". Z relacji Camille Dubois wiemy, iż Chopin polecał uczniom grać zarówno jego nokturny jak i koncerty, co niezbicie potwierdza, iż utwory te znał i cenił. Dopiero po zapoznaniu się z nokturnami Fielda uczniowie Chopina przechodzili do grania jego własnych nokturnów, co wskazuje, iż sam Chopin uważał nokturny Fielda za punkt odniesienia utworów własnych, za ich gatunkowy pierwowzór.


Bibliografia:
F. Hoesick: Chopin, życie i twórczość. Kraków 1962 - 1966
I. Poniatowska: Field. w: Encyklopedia Muzyki PWM pod red. E. Dziębowskiej Kraków 1987
I. Poniatowska: Muzyka fortepianowa i pianistyka w wieku XIX. Warszawa 1991
M. Tomaszewski: Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans. wyd. II Kraków 2005

 

Wg kategorii: