ŻYCIE CHOPINA ŻYCIE CHOPINA

Rok Rok 1810

Rok 1810

Za rokiem 1810 przemawiają następujące argumenty:

1. Wpis w cywilnej księdze urodzeń z Brochowa, podający wprost datę dzienną i rok urodzenia. Wagę aktu chrztu obniża do pewnego stopnia brak roku urodzenia. Metryki te są, oczywiście, najpoważniejszym argumentem przemawiającym za rokiem 1810. Trzeba zwrócić jednak uwagę, że data 22 lutego, po­dana w obu aktach, budzi poważne wątpliwości co do ich wiarygodności, a więc jest to fakt osłabiający ten argument.

2. List Fryderyka Chopina z 16 stycznia 1833 r. do prezesa Towarzystwa Polsko-Literackiego w Paryżu, w którym dziękując za wybór na członka, podpisał się „FF. Chopin urodzony dn. 1 marca 1810 r. we wsi Żelazowa Wola w województwie mazowieckim”.[1]

3. Wiemy, że wiosną 1810 r. Mikołaj i Justyna przebywali co najmniej kilka miesięcy w Żelazowej Woli. Możemy to stwierdzić na podstawie zapisków w księgach metrykalnych z Brochowa: 23 kwietnia Mikołaj Chopin zgłasza urodzenie syna Fryderyka, 8 maja Justyna Chopinowa zostaje chrzestną matką Justyny-Józefy, nieślubnej córki Rozalii Kunkowej, 22 maja Mikołaj Chopin i Tekla Gersztowa chrzczą Ferdynanda-Karola, syna młynarza Michała Strzeleckiego i wreszcie 15 czerwca Mikołaj jest świadkiem na dokumencie sporządzanym przez Ludwikę hr. Skarbkową u notariusza Benedykta Tańskiego w Sochaczewie.[2] Zauważmy jednak, że nie ma w tych księgach żadnych dowodów na pobyt Chopinów w Żelazowej Woli przed 23 kwietnia 1810 r. (np. w lutym 1810), na co wskazuje „zagęszczenie” wpisów po 23 kwietnia, a ich całkowity brak przed tą datą.

Warto podać prawdopodobne przyczyny parotygodniowego opóźnienia w dokonaniu chrztu, a przede wszystkim w sporządzeniu aktu cywilnego. W końcu roku 1809 na stanowisku urzędnika stanu cywilnego w Brochowie (tj. proboszcza) powstaje vacat. Dotychczasowy proboszcz, Leon Porzycki, albo zostaje przeniesiony, albo umiera, albo z innego powodu nie może wypełniać swoich obowiązków. Mianowanie nowego proboszcza następuje w połowie kwietnia 1810 r. – zostaje nim ks. Jan Duchnowski. Przez ten czas formalnie administruje parafią proboszcz z Kampinosu, ks. Jakub Żegocki, tamże zamieszkały. Kampinos od Brochowa dzieli około 20 kilometrów i z pewnością ks. Żegocki nie bywa w Brochowie często, zwłaszcza zimą, a zgłoszenie dziecka do aktu w Brochowie, zgodnie z trzydniowym terminem, wymagało pilnego „ściągnięcia” księdza z odległego Kampinosu. Dużo do myślenia daje fakt, że ks. Żegocki umiera w dwa tygodnie po 23 kwietnia (choć jego ostatni wpis figuruje pod datą 17 kwietnia). Być może chorował już od dłuższego czasu i nic zawsze był do dyspozycji parafian? W tej sytuacji nie pozostawało Chopinom nic innego, jak czekać na pojawienie się stałego, nowego proboszcza, którego pierwszy wpis datowany jest na 19 kwietnia, a więc na cztery dni przed chrztem Fryderyka. Wydaje się zatem, że niezależnie od rzeczywistej daty dziennej urodzenia Fryderyka (22 lute­go albo 1 marca) opóźnienie w akcie mogło być spowodowane po prostu brakiem urzędnika, a Chopinowie zgłosili urodzenie natychmiast, gdy taka możliwość się pojawiła. Zauważmy jednak, że powyższy wniosek może mieć również zastosowanie dla hipotezy o roku 1809, o czym mowa niżej.


[1] Korespondencja Fryderyka Chopina, t. I, s. 224.

[2] Kuria Metropolitalna Warszawska, Liber Baptizatorum parajii Brochów 1802-1821, s. 414, wpisy 2-4; M. Wojtylak Tajemnice dworu w Żelazowej Woli, "Rocznik Mazowiecki", t. XII, 2000, s. 210.