Instytucje związane z Chopinem Instytucje związane z Chopinem

Muzeum Narodowe w Krakowie - Muzeum Książąt Czartoryskich

Muzeum Narodowe w Krakowie - Muzeum Książąt Czartoryskich

Początki istnienia Muzeum wiążą się Puławami i osobą księżnej Izabeli Czartoryskiej, która kierując się zamiarem ocalenia pamiątek ojczystych przed grabieżą i zniszczeniem, zaczęła ściągać je do Puław z wielu miejsc (m.in. z Wawelu). Wspierana w swych działaniach przez licznych ofiarodawców zdołała w krótkim czasie zgromadzić pokaźny zbiór poloników, a także, cennych reliktów europejskiej historii i kultury. W celu pomieszczenia zbiorów zleciła Izabela Czartoryska zbudować w parku puławskim dwa pierwsze w Polsce budynki muzealne: Świątynię Sybilli i Dom Gotycki. Zaprojektował je wybitny architekt Chrystian Piotr Aigner.

W Świątyni Sybilli (otwartej w 1801 roku) znalazły miejsce przede wszystkim relikwie i pamiątki po królach polskich, hetmanach i współczesnych bohaterach walk wyzwoleńczych.

W Domu Gotyckim (otwartym w 1809 roku) umieszczono osobliwą, sentymentalno - romantyczną kolekcję przedmiotów i obrazów przypominających wybitne osobistości europejskie (m.in. Petrarkę, Szekspira, Jana Jakuba Rousseau, Woltera, Napoleona). Znalazły się tam arcydzieła sztuki: obrazy Leonarda da Vinci, Rafaela, Rembrandta.

Okres świetności Puław dobiegł kresu w dniach zakończonego klęską powstania listopadowego. Adam Jerzy Czartoryski, syn Izabeli, piastujący urząd prezesa powstańczego Rządu Narodowego został skazany przez cara zaocznie na karę śmierci, a majątek Czartoryskich uległ konfiskacie. Zbiory zostały jednak uratowane. Najpierw przewieziono je do Sieniawy, a z czasem w większej części trafiły do Paryża, gdzie od 1849 roku przechowywano je w pałacu Hôtel Lambert na wyspie św. Ludwika, będącym siedzibą Czartoryskich i zarazem centrum polskiego życia emigracyjnego. Za sprawą wnuka Izabeli, Władysława Czartoryskiego, kolekcja uległa w tym czasie znacznemu powiększeniu poprzez systematyczne i oparte na znawstwie sztuki zakupy. Trafiły w tym okresie do zbiorów m.in. zabytki egipskie, greckie i rzymskie, zespoły średniowiecznych wyrobów z emalii i kości słoniowej, średniowieczne i wczesnorenesansowe obrazy szkół włoskich i niderlandzkich, włoska majolika i szkło, miśnieńska porcelana, renesansowe i barokowe srebra. Z czasem podjęto decyzję o przeniesieniu zbiorów na powrót do Polski, by zgodnie z zamierzeniami Izabeli Czartoryskiej i wolą Adama Jerzego, służyły narodowi. Na siedzibę zbiorów obrano Kraków, którego władze ofiarowały na cele muzealne budynek starego Arsenału Miejskiego. Zakupiono nadto trzy kamienice i część dawnego klasztoru oo. Pijarów. Po adaptacji tych budynków, opracowanej przez francuskiego architekta Gabriela Ouradou, a realizowanej przez wiele lat, stworzony został zespół architektoniczny, składający się z trzech części: Pałacu, tzw. Klasztorka i Arsenału, połączonych ze sobą malowniczymi pomostami. Jako pierwszy otwarty został Klasztorek, którego data poświęcenia - rok 1876 - uważana jest za datę otwierającą nowy okres w historii muzeum, zwanego odtąd Muzeum Książąt Czartoryskich. Urządzanie ekspozycji w Pałacu ciągnęło się aż po koniec lat 90. XIX wieku i było związane z wykonaniem stosownego sprzętu wystawienniczego w postaci solidnych dębowych szaf, gablot, postumentów i półek, które stanowią dzisiaj wyjątkowo jednolity zespół, pozwalający na zachowanie w obecnej ekspozycji specyficznego klimatu dziewiętnastowiecznego wnętrza muzealnego.

W czasie II wojny światowej muzeum doznało ciężkich strat - hitlerowcy zagrabili najcenniejsze obiekty - m.in. obrazy Leonarda da Vinci, Rafaela i Rembrandta. Bezpowrotnie zaginęły w czasie wojny zespoły złotej biżuterii i numizmatów antycznych, szereg tkanin i obrazów, pośród których znalazł się Portret nieznanego młodzieńc” Rafaela.

W 1950 roku muzeum zostało włączone do krakowskiego Muzeum Narodowego, jako jeden z jego oddziałów pod nazwą Zbiory Czartoryskich. W 1962 roku zbiory biblioteczne zajmujące dotychczas Arsenał zostały przeniesione do nowego budynku przy ul. Św. Marka 17.

Zbiory Muzeum Książąt Czartoryskich składają się obecnie z siedmiu działów:

  • Dział XII - Sztuki Starożytnej
  • Dział XIII - Malarstwa Europejskiego
  • Dział XIV - Europejskiego Rzemiosła Artystycznego
  • Dział XV - "Zbrojownia"
  • Dział XVI - Gabinet Graficzny Czartoryskich
  • Dział XVII - Księgozbiór Czartoryskich
  • Dział XVIII - Archiwum i Zbiór Rękopisów

W 1991 roku Adam Karol Czartoryski utworzył Fundację Książąt Czartoryskich przy Muzeum Narodowym w Krakowie, która przejęła zbiory i budynki Muzeum i Biblioteki Książąt Czartoryskich.

 


 

Rękopisy przechowywane w bibliotece:

Rondo a la Krakowiak F-dur op. 14; Autograf oficjalny
Impromptu Fis-dur op. 36; Szkic
Mazurek a-moll [op. 67 nr 4]; Kopia

Wg kategorii:

 
Galeria fotografii »
 
mini