Instytucje związane z Chopinem Instytucje związane z Chopinem

Uniwersytet Cambridge

Uniwersytet Cambridge

Uniwersytet  Cambridge ma bogatą historię - jego słynne kolegia i budynki uniwersyteckie przyciągają turystów z całego świata. Muzea i zbiory znajdujące się w posiadaniu Uniwersytetu także pełne są skarbów, które przedstawiają fascynujący obraz działalności naukowej, dawnej i obecnej, nauczycieli i studentów Uniwersytetu.

Uniwersytet Cambridge jest jedną z najstarszych uczelni na świecie i jedną z największych w Zjednoczonym Królestwie. Światowej rangi osiągnięcia naukowe i badawcze pracowników i studentów budują wybitną reputację Uniwersytetu.

Uniwersytet w Średniowieczu.

Studenci tłumnie przybywający do Cambridge szybko zorganizowali swój system studiów według wzorów przyjętych już wcześniej we Włoszech i Francji, funkcjonującymi już także w Oxfordzie. Studia rozpoczynali od swego rodzaju "kursu podstawowego" w naukach humanistycznych - gramatyki, logiki i retoryki - po którym następowała nauka arytmetyki, muzyki, geometrii i astronomii kończąca się uzyskaniem stopni licencjata i magistra. Uczelnia nie zatrudniała profesorów; nauk udzielali magistrzy, którzy ukończyli już kurs i zostali zaakceptowani przez grono swych kolegów (universitas). Naukę prowadzono w formie czytania i tłumaczenia tekstów; egzaminy miały formę dysput, podczas których kandydaci  wysuwali pytania lub tezy, na temat których dyskutowali lub spierali się z oponentami trochę starszymi od siebie, a następnie z magistrami, którzy ich wcześniej uczyli. Niektórzy magistrzy kontynuowali studia w dziedzinie teologii, prawa kanonicznego i cywilnego, a także medycyny i uzyskiwali tytuł doktora. Doktorzy zrzeszali się w odrębne wydziały.

Wkrótce powołano Rektora i Prorektora oraz "Proktorów" odpowiedzialnych za dyscyplinę.

Dla rozróżnienia stopni naukowych wprowadzono togi, kaptury i czapki. Tradycje te utrzymują się do dzisiaj.

Rozrastająca się społeczność akademicka wymagała wprowadzenia zasad. Przyjęto zatem Statuty, początkowo nie ujęte w formę kodeksu, lecz zapisywane chaotycznie w księgach prowadzonych przez Proktorów. Najwcześniejszą wersją tych przepisów jest kopia sporządzona w XIII wieku i przechowywana obecnie w zbiorach Biblioteca Angelica w Rzymie.

Ku niezależności.

Początkowo zarówno ciało pedagogiczne jak i studenci  Uniwersytetu podlegali miejscowej władzy kościelnej, tzn. Arcydiakonowi i Biskupowi Ely. Jednakże pod koniec XV wieku stali się niezależni od wszelkiej władzy kościelnej z wyjątkiem Papieża. Rektor został samodzielnym sędzią kościelnym, rozpatrywał też sprawy świeckie uczonych.

Władza królewska poszerzyła niezależność uczelni. Wprowadzono przepisy chroniące uczonych przed wykorzystywaniem ich przez mieszczaństwo, które uzyskało prawa do handlu i pobierania myta,  pozwalające im podnosić ceny żywności, opału i świec. W odpowiedzi Uniwersytet  przyznał prawo do wszczynania postępowanie przeciw rynkowym spekulantom oraz kontroli jakości chleba i piwa.

Nabycie tych praw było powodem nieustających sporów między miastem a Uniwersytetem aż do XIX wieku. Ataki mieszczaństwa na Uniwersytet spowodowały przyznanie Rektorowi dalszych prerogatyw, a niektóre z nich przetrwały do dziś.

Lokalizacja Uniwersytetu.

Początkowo Uniwersytet nie posiadał własnych budynków, dla potrzeb ceremonii publicznych korzystał więc z pomieszczeń kościołów parafialnych, szczególnie Great St Mary's i St Benedict's oraz z budynków klasztornych. Wykłady, dysputy i kwatery mieszkalne mieściły się w prywatnych domach. Wkrótce kilka grup uczonych, prawników i teologów, zaczęło budować lub wynajmować większe budynki. Kilka takich hosteli przetrwało do XVI wieku, kiedy to często stawały się częścią Kolegiów. W przeciwieństwie do Kolegiów, hostele otrzymywały niewielkie dofinansowanie i zwykle stanowiły własność prywatną.

Pod koniec XIV wieku Uniwersytet zaczął pozyskiwać tereny zwane obecnie Senate-House Hill i wznosić tam zespół budynków zwany „Szkołami" - niektóre  z nich przetrwały do dziś jako "Stare" Szkoły. Znajdowały się tam sale wykładowe wyższych wydziałów - pierwszym był budynek Divinity School (Szkoły Teologii) - gdzie odbywały się wykłady i dysputy, mieściła się kaplica, biblioteka i skarbiec. Większość ziemi i budynków w mieście wciąż znajdowała się w prywatnych rękach lub stanowiła własność kościelną, jednakże pod koniec XIII wieku wiele z nich zaczęło przechodzić na własność nowych instytucji zwanych Kolegiami.

Najstarsze było Kolegium Św. Piotra (St Peter's) lub "Peterhouse", założone w 1284 roku przez Hugo Balshama, Biskupa Ely. King's Hall,  1317, w zamierzeniu sewgo założyciela, króla Edwarda II, miał kształcić wyższych urzędników państwowych. Michaelhouse, Clare, Pembroke, Gonville Hall Trinity Hall, Korpus Christi, King's, Queens' i St Catharine's pojawiły się w ciagu kolejnych stu lat. Trzy późniejsze fundacje, Jesus, Christ's i St John's powstały po rozwiązaniu małych domów kościelnych przed 1520 i , jak King's Hall, służyły młodszym uczonym oraz doktorantom.

Około połowy XVI wieku Kolegia zaczęły odgrywać decydującą rolę w życiu uniwersyteckim. Wyznaczały Proktorów spośród swych członków na okres roku, a ich zwierzchnicy często służyli Prorektorowi i starszym doktorom jako członkowie rady, która później została nazwana Kaput Senatus.

Jedną z najważniejszych postaci w ówczesnej historii Cambridge był John Fisher, początkowo sprawujący funkcję  Profesora Michaelhouse, następnie zaś Proktora,  Prorektora, Rektora (1509-35) i Dyrektora Queens'. Jako doradca matki Henryka VII, Lady Margaret Beaufort, walnie przyczynił się do powstania kolegiów Christ's i St John's. Nakłonił do przybycia do Cambridge wielu uczonych, jak choćby Erazma z Rotterdamu.

"Nowy" Uniwersytet XVI wieku.

Wpływ przemian w sferze nauki i religii uwidocznił się w wyglądzie miasta: powstało ogromne, nowe Kolegium Trinity stworzone przez Henryka VIII z dwóch niewielkich domów King's Hall i Michaelhouse, inne kolegia rozrastały się, przejmując posiadłości zakonów Dominikanów, Franciszkanów czy Benedyktynów. Wszystkie one koncentrowały się na kształceniu duchownych dla potrzeb kościoła narodowego, ale także, szczególnie Trinity, po raz pierwszy zaczęły przyciągać wielkie rzesze studentów świeckich.

Zmieniający się charakter społeczności studenckiej znalazł odbicie w programie nauczania. W 1536 Henryk VIII wydał dla Uniwersytetu szereg nakazów, zamykając Wydział Prawa Kanonicznego i zakazując  nauki filozofii scholastycznej. Nauka prawa kanonicznego podupadła, a klasyczna greka i łacina, matematyka i studia biblijne wysunęły się na pierwszy plan.

Henryk VIII ufundował pięć katedr, królewskie katedry teologii, hebrajskiego, greki, balwierstwa i prawa cywilnego. Było to zwiastunem zmian w systemie kształcenia i stanowiło zachętę dla innych prywatnych ofiarodawców.

Uniwersytet ery georgiańskiej/hanowerskiej

Druk wprowadzono w Cambridge w latach 1520-tych, a w 1534 edykt królewski nadał Uniwersytetowi prawo mianowania (licencjonowania) trzech drukarzy, których zadaniem było drukowanie i wydawanie dzieł zatwierdzonych przez uniwersytet. Musiało upłynąć jeszcze pięćdziesiąt lat zanim uczelnia w pełni zaczęła korzystać z tego przywileju i  powołała University Press. Od 1584 rozpoczęła się regularna działalność wydawnicza i po dziś dzień The Cambridge University Press pozostaje jednym z najstarszych i największych wydawnictw akademickich na świecie.

Siedemnastowieczna matematyka rozkwitła w dziale Sir Isaaka Newtona (1643-1727) który wraz ze swymi uczniami prowadził badania naukowe na szeroka skalę. Zaowocowało to szybkim powołaniem przez Uniwersytet i przez prywatnych dobroczyńców  katedr matematyki (Lucasian), chemii, astronomii (Plumian), anatomii, botaniki, geologii (Woodwardian) astronomii i geometrii (Lowndean) i filozofii eksperymentalnej. To wówczas powstały również Ogród Botaniczny i Woodwardiańskie Muzeum Skamieniałości, a także Obserwatorium stworzone przez Trinity College. Równocześnie, by zaspokoić potrzebę kształcenia w innych dziedzinach, powołano katedry arabistyki, filozofii moralnej, muzyki, historii współczesnej, teologii i prawa.

Pomimo rozwoju kształcenia w dziedzinie nauk przyrodniczych i sztuki, poczynając od wieku XVII to matematyka zdominowała profil kształcenia w Cambridge.

Biblioteka Uniwersytecka rozwijała się wraz z rozwojem Uniwersytetu i po obdarowaniu jej przez króla Jerzego I rękopisami i księgami biskupa Johna Moore'a przestała mieścić się w siedzibie Old Schools. W latach 1730 - 1758 dokonano szeregu zmian i adaptacji starych zabudowań, powiększając przestrzeń Biblioteki i zapewniając jej wspaniałe  wyposażenie, znane z rysunków Rawlandsona; wiele gablot przetrwało do dziś w Bibliotece Uniwersyteckiej.

Odrodzony Uniwersytet XIX i XX wieku

Pomimo tych osiągnięć, pierwszą połowę XIX wieku cechuje dążenie do zmian i reform na Uniwersytecie. In 1850 powołano Komisję Królewską dla zbadania dwóch najstarszych uniwersytetów, Oxford i Cambridge. Raport Komisji zaowocował ogłoszeniem nowych Statutów dla Cambridge  w Cambridge University Act z 1856.

Nowe Statuty usprawniały system zarządzania Uniwersytetem i organizację studiów. Wprowadzono nowe kierunki w oparciu o z dawna utrwaloną renomę uczelni w dziedzinie matematyki: nauki przyrodnicze i nauki moralne (i filozoficzne).

Uniwersytet rozrastał się i kształcił coraz większą liczbę studentów.

"Wykłady dla pracujących" w miastach prowincjonalnych stały się ważną formą działalności Uniwersytetu w XIX wieku. Stanowiły często próbę zapewnienia kształcenia zawodowego dla dziewcząt. Kolejnym krokiem w tym kierunku stało się założenie dwóch kolegiów dla kobiet (Girton w 1869 i Newnham w 1872), jednakże dopiero w 1947 kobiety stały się pełnoprawnymi studentkami, zyskawszy prawo zadawania egzaminów i uzyskiwania stopni naukowych.

Zorganizowane zajęcia sportowe zaczęły odgrywać ważną rolę w życiu Kolegiów i Uniwersytetu po 1851 roku. Wyścig łodzi między Oxford i Cambridge oraz międzyuniwersyteckie mecze krykieta odbywały się już od około 1827, a od 1839 stały się dorocznymi imprezami. Równocześnie kluby wioślarskie, inne organizacje lekkoatletyczne i zawody miedzy kolegiami stały się nieodłączną częścią życia akademickiego. Proktorzy nadal nadzorowali porządek i utrzymywali dyscyplinę. Aż do 1970 młodsze roczniki po zmroku obowiązane były nosić togi, a bramy Kolegiów zamykano dobrze przed północą.

Podczas I wojny światowej 13878 członków społeczności uniwersyteckiej służyło w armii, a 2470 zginęło. Nauka i wpływy z tytułu czesnego niemal ustały, co pociągnęło za sobą poważne trudności finansowe. W konsekwencji Uniwersytet najpierw, w 1919, otrzymał systematyczne wsparcie państwa, uwarunkowane dalszą kontrolą jego dochodów i organizacji, a Komisja Królewska mianowana w 1920 zaleciła, by Uniwersytet (ale nie Kolegia) otrzymywał coroczną subwencję i miał zostać zreorganizowany tak, bo przejąć odpowiedzialność za wykłady i praktyczne nauczanie. Kolegia zachowały kontrolę nad nauczaniem indywidualnym i ten podział odpowiedzialności funkcjonuje do dziś.

Uniwersytet po 1945 roku

W okresie tym nastąpił przyśpieszony rozwój w niemal wszystkich kierunkach. Naukowcy z Cambridge mieli ugruntowaną reputację już w XIX wieku, między innymi dzięki Clerkowi  Maxwellowi i darwinistom, a później utrzymywali ją J.J.Thomson, Lord Rayleigh, i Lord Rutherford. Dokonania ich uczniów i współpracowników podczas II Wojny Światowej ogromnie wzmocniły tę reputację i przyciągały nowe rzesze studentów pragnących korzystać z laboratoriów Uniwersytetu.

Nie zaniedbano również działalności społecznej i kulturalnej, powstało centrum socjalne dla studentów i pracowników,  wybudowano szkołę muzyczną  i salę koncertową.

Bezpośrednio związane z główną działalnością uczelni było przedsięwzięcie zwane "Fenomen Cambridge", szybki i niezwykle pomyślny rozwój przemysłu w oparciu o naukowe osiągnięcia Uniwersytetu w mieście i jego okolicach.

Po wojnie nastąpił zdecydowany wzrost liczby studentów dzięki przyznaniu kobietom statusu pełnoprawnych studentów w 1947 roku. Powstało nowe Kolegium New Hall (1954), następnie Churchill (1960) i Robinson(1977). Starsze Kolegia męskie zaczęły przyjmować kobiety. Obecnie koedukacja jest powszechna, ale nadal istnieją trzy Kolegia wyłącznie dla dziewcząt - Newnham, New Hall i Lucy Cavendish.

Przyszłość

Uniwersytet słusznie słynie ze swego dziedzictwa naukowego, historycznego i wspaniałej architektury. Dziedzictwo to stanowi fundament jednego z najważniejszych centrów akademickich i badawczych na świecie.

Uniwersytet Cambridge znajduje się w fazie najprężniejszego rozkwitu w swojej historii. Dzięki hojności sponsorów Uniwersytetowi udało się stworzyć nowy naukowy i technologiczny campus na zachód od miasta, planowany jest także jego rozwój w kierunku północno-zachodnim od Cambridge.

 Utrzymywanie światowej rangi uczelni wymaga inwestowania w nowe obiekty, nowe dziedziny nauki i, co najważniejsze, w ludzi. W 2009 Uniwersytet  będzie obchodził 800 rocznicę powstania.


 

Wg kategorii:

 
Galeria fotografii »
 
mini