KOMPOZYCJE kompozycje

 

Przed kilkunastu laty wyszedł na światło dzienne rękopis Chopina, z wpisaną obcą ręką datą 1827 roku. Chodzi o szkic pieśni Precz z moich oczu. Jeśli datowanie jest trafne, to byłaby to pierwsza z pieśni kompozytora.

Co było tu impulsem, w jakim momencie i z jakim przeznaczeniem sięgnął Chopin po ten wczesny Mickiewiczowski erotyk – nie wiemy. Jeden z rękopisów pieśni znalazł się wprawdzie w sztambuchu córki Elsnera, Emilii Elsnerówny (widział go jeszcze Hoesick), ale mógł to być gest grzecznościowy, towarzyski. Z dwu pieśni do słów Mickiewicza, ta jest słabsza, nie dorównuje drugiemu z erotyków, Mojej pieszczotce. Zdaje się, że do bezpośredniego wyrazu uczuć natury erotycznej Chopin wówczas jeszcze nie dojrzał. Pieśń nie obroniła się w swej pierwszej części przed pseudoklasyczną emfazą, w drugiej – przed nalotem sentymentalizmu. Erotyk Mickiewicza można czytać jako przekaz czystej ekspresji i jako przesłanie egzystencjalne. Chopin zinterpretował wiersz według pierwszej z tych możliwości. Sens jawi się w tekście wówczas, gdy wydobywa się akcentem mickiewiczowską gradację:

Precz z moich oczu – posłucham od razu,
Precz z mego serca  – i serce posłucha,
Precz
z mej pamięci – nie, tego rozkazu,
Moja i twoja pamięć nie posłucha.

U Chopina akcent pada trzykrotnie na trzykrotnie powracające „precz”! Zostawmy jednak kompozytorowi prawo do wyboru interpretacji przekazu poety. Szlachetnie zaśpiewane, Precz z moich oczu wpisuje się w rejestr pierwszych polskich pieśni lirycznych.

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Mariusz Kwiecień, Nelson Goerner

Precz z moich oczu, słowa A. Mickiewicz [op. 74 nr 6]
 
Galeria »
 
mini mini