KOMPOZYCJE kompozycje

Polonez es-moll incypit

Gatunek: Polonez

Tonacja: es-moll

Opus lub numer Wydania Narodowego: op. 26 nr 2

Data powstania: 1831-1836

Wg Paderewskiego: VIII/2

Wg Turło: 151

Obsada: fortepian

Utwór dedykowany:

Joseph Dessauer

Źródła rękopiśmienne:

Polonezy op. 26; Autograf edycyjny

 

Drugiego z Polonezów op. 26, w es–moll, nikt (oprócz Chopina) nie nazwał melancholicznym. Przyniósł bowiem muzykę zarazem zbyt posępną i zbyt dramatyczną, by określenie to uznać za adekwatne.

Gest otwarcia jest przejmujący. Najpierw ponurość wydobyta z niskiego rejestru fortepianu, potem zaś wybuch, eksplozja nagromadzonej energii. I rodzi się temat główny: powoli, z oporem i trudem, z rosnącą pasją. Jego dopełnienie wnosi tajemniczość i gromadzenie energii dla nowego wybuchu. Trio wypełnia muzyka cicha i mroczna, mimo że dzieje się w tonacji majorowej, w H–dur. Przez swoją uporczywą powtarzalność jednej formuły rytmicznej i odmowę melodyczności wnosi nastrój beznadziejnego oczekiwania.

Formę utworu buduje zasada rondopodobnej przemienności: przeplatanie się partii wyrażającej oczekiwanie i tej przynoszącej wybuch. Jednak, rzecz jasna, nie jest to typowe rondo, nie ma tu bowiem nic z gry ani zabawy.

Dwa miejsca – oprócz początku utworu – czynią największe wrażenie. Pierwszym jest przejście z kulminacji centralnej do repryzy, drugim samo zakończenie, kadencja Poloneza es–moll. Ta gra pauz, fermat i dynamiki – nie ma sobie równej. W tych paru taktach ofiarował nam Chopin piękno tragiczne.

Maurycy Karasowski usłyszał w Polonezie es–moll muzykę dla której określenia „pióro nasze (czujemy) jest za słabe”. Monografista włoski, Ippolito Valetta, nazwał ją „buntem przeciw przeznaczeniu”. Tadeusz Zieliński odważył się na sformułowanie, które – nawet jeśli się z nim nie zgodzić – daje do myślenia. Pisał: „Polonez es–moll należy do najpiękniejszych – a może jest najpiękniejszym – wśród polonezów Chopina”.

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Dina Yoffe

Polonez es-moll op. 26 nr 2
 
Galeria »
 
mini