KOMPOZYCJE kompozycje

Polonez cis-moll incypit

Gatunek: Polonez

Tonacja: cis-moll

Opus lub numer Wydania Narodowego: op. 26 nr 1

Data powstania: 1831-1836

Wg Paderewskiego: VIII/1

Wg Turło: 150

Obsada: fortepian

Utwór dedykowany:

Joseph Dessauer

Źródła rękopiśmienne:

Polonezy op. 26; Autograf edycyjny

 

Pierwszy z Polonezów op. 26, utrzymany w tonacji cis–moll, rozpoczyna się uderzeniem mocnym – appassionato i fortissimo. Ten muzyczny gest otwarcia ma rozmach beethovenowski. Temat główny, idący tuż za nim, prezentuje polonezowe rytmy i melodię, która rośnie i wspina się, by jednak za moment opaść. Myśl dopełniająca wypowiadana sotto voce wnosi akcenty tajemnicze i groźne.

Sławę przyniosło Polonezowi cis–moll trio (w Des–dur). Napisano o nim całe poematy. Wprowadza zrazu ton liryczny, może nawet nieco sentymentalny, ale pełen godności. Melodia prawej ręki ma charakter bliski operowej arii, śpiewanej, choć ociężałej od zdobienia. Toczy się na niezwyczajnie kunsztownym podkładzie harmonicznym, rzec można, toczy się przy tym z żelazną logiką. Kulminację utworu sprowadza druga z melodii tria. Chodzi w gruncie rzeczy nie o jedną melodię, lecz o dwie, będące z sobą w dialogu.

W powszechnym przekonaniu interpretatorów dialog ten wnosi do utworu – heroicznego z natury samego gatunku – momenty erotyczne o wysokim napięciu. Mowa o kontraście „graniczącej z rozpaczą boleści” i „niebiańskiej rozkoszy”. O „powstrzymywanych z trudem łzach”.

Bardzo rzadko i może niezbyt śmiało trafiało się wyczytać z tekstów poświęconych interpretacji Poloneza cis–moll akcenty krytyczne: nawet bliskość salonu, retoryka partii wstępnej, nadmiar dosłownych repetycji... W opiniach przytłaczającej większości interpretatorów utwór znajdował podziw i uznanie. Znajdowano w nim „melodie pełne tęsknoty, żalu, cierpienia, nieukojonego smutku”. Sam kompozytor przecież obdarzył Poloneza cis–moll dookreśleniem „mélancholique”.

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Tatiana Shebanova

Polonez cis-moll op. 26 nr 1
 
Galeria »
 
mini