KOMPOZYCJE kompozycje

Mazurek a-moll incypit

Gatunek: Mazurek

Tonacja: a-moll

Opus lub numer Wydania Narodowego: op. 59 nr 1

Data powstania: 1845

Wg Paderewskiego: X/36

Wg Turło: 86

Obsada: fortepian

 

Mazurek a–moll, pierwszy z trzech op. 59, rozpoczyna się śmiałym tematem inicjalnym, zrazu ściszonym i nieśmiałym, brzmiącym jak głos z oddali, stopniowo ożywia się i wyrywa ku górze. Jego faza końcowa – opadając o ton niżej zarazem wraca w ciszę, ma kształt echa.

Ów temat inicjalny – nieco zawsze odmieniony – będzie powracał. Pełni w Mazurku funkcję kotwicy, stałego punktu odniesienia. A między jego powrotami rozbrzmiewać będzie muzyka jak gdyby z niego wywiedziona (czy wysnuta), choć odmienna w tonie i charakterze. Sprawia wrażenie, jakby się chciała wyrwać z ram wyznaczających jej dzianie się. Nowy temat, rozbrzmiewający w tonacji równoimiennej (A–dur) i zdradzający wyraźnie mazurowe  (nie kujawiakowe, jak poprzedni) zacięcie – czyni to już odważniej, z rozmachem.

Lecz dopiero następny temat Mazurka – pełen chromatyzmów, brzmień dysonansowych i ostrych rytmów – naznaczony wzburzeniem, uporem i zawziętością, doprowadzi do zerwania tamy. Wraca muzyka początku, choć w odmiennych tonacjach. A potem rozgrywa się misterium końca, czyli koda, a może raczej epilog Mazurka a–moll, w którym mistrzostwo Chopina w panowaniu nad emocjami, w sztuce kondensowania ich do przestrzeni kilkunastu taktów, sięga szczytu. Wracają strzępy tematów i echa motywów, wraca wzburzenie i uciszenie, okrzyki i nostalgiczne pytania bez odpowiedzi.

Mazurek a–moll został przez monografistów kompozytora wpisany na listę miniaturowych arcydzieł. Zdzisław Jachimecki zachwycił się „świeżością pomysłów” i „najwyższym wysubtelnieniem środków”. Ludwik Bronarski znalazł – w niektórych momentach – „brzmienia najpiękniejsze, jakie w ogóle wydobyć można z fortepianu”.

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Fou Ts'ong

Mazurek a-moll op. 59 nr 1
 
Galeria »
 
mini