KOMPOZYCJE kompozycje

Nokturn c-moll incypit

Gatunek: Nokturn

Tonacja: c-moll

Opus lub numer Wydania Narodowego: op. 48 nr 1

Data powstania: 1841

Wg Paderewskiego: VII/13

Wg Turło: 120

Obsada: fortepian

Utwór dedykowany:

Laure Duperre

 

Melodia Nokturnu c-moll toczy się lentomezza voce (powoli i półgłosem). Dźwięki inicjalne nie płyną, a padają – pośród pauz – jak słowa o ważkości egzystencjalnej. Jak to szczególnie celnie określił Tadeusz Zieliński, melodia Nokturnu „brzmi jak wzniosła, natchniona pieśń wypełniona powagą przesłania, autentycznym patosem i jakimś tragicznym majestatem”. Melodia z każdym taktem zbliża się do punktu szczytowego, by napiętym ekspresywnie rapsodycznym recytatywem opaść w dół i pogrążyć się w skupionych brzmieniach chorału. Chorał rośnie w pełnię, moc i siłę, mimo iż między jego akordy wdziera się gwałtowna muzyka podwójnych oktaw. André Gide nazywa ten moment „nagłym uderzeniem wichru”. Dla repryzy tematu inicjalnego znajduje tenże Gide określenie: „to jakby triumf pierwiastka duchowego nad rozprężonymi, rozszalałymi elementami”. Jest rzeczywiście coś niepowtarzalnie wielkiego w tym panowaniu formy nad krańcowo nabrzmiałymi dźwiękiem emocjami.

Kleczyński słyszał w tej muzyce „bolesne rozdarcie duszy”. Marcelemu Antoniemu Szulcowi zdało się, że „ów wspaniały hymn wygłasza nie wątły fortepian, lecz potężny organ – wśród odgłosu puzonów i kotłów”. Ferdynand Hoesick przypomniał, iż Nokturn g–moll grany przez Paderewskiego robił wrażenie prawdziwej „eroiki” wśród chopinowskich nokturnów.

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Janusz Olejniczak

Nokturn c-moll op. 48 nr 1
 
Galeria »
 
mini