KOMPOZYCJE kompozycje

Mazurek e-moll incypit

Gatunek: Mazurek

Tonacja: e-moll

Opus lub numer Wydania Narodowego: op. 41 nr 1

Data powstania: 1838-1839

Wg Paderewskiego: X/26

Wg Turło: 76

Obsada: fortepian

Utwór dedykowany:

Stefan Witwicki

 

Zachował się szczęśliwie szkic utworu, na którym Chopin postawił datę i określił miejsce powstania swojej kompozytorskiej notatki: Palma, 28 listopada (roku 1838). Chodzi o powstały na Majorce, jeszcze w Son Vent, niedługo po przybyciu na wyspę, szkic Mazurka e–moll, nazywanego stąd powszechnie „palmejskim”. Wraz z trzema innymi, skomponowanymi nieco później, znalazł się Mazurek palmejski w zbiorze opatrzonym numerem op. 41 i wydanym w rok po powrocie z Majorki. W edycji paryskiej znalazł się na czele zeszytu, w lipskiej na miejscu drugim.

Mazurki komponował Chopin, jak wiadomo, przez całe życie. Ten jest szczególny. W Mazurku e–moll odzywa się wyraźne echo znad Wisły: melodia pieśni o ułanie i dziewczynie, pieśni, która w dniach powstania należała do najpopularniejszych: Tam na błoniu błyszczy kwiecie, śpiewana do słów Franciszka Kowalskiego na melodię hr. Wencla Gallenberga. Chopin zacytował ją w sposób niemal dosłowny. Poddał ją zaostrzeniom i dramatyzacji. Zabrzmiała zarazem nostalgicznie i na koniec niemal tragicznie. Tuż za tematem pieśni idzie jego udramatycznione dopełnienie (w H–dur). W części centralnej (zastępującej dawne trio) jawi się liryczna transformacja tematu pieśni; subtelna i szczególnie śpiewna.

W repryzie temat pieśni ułańskiej wraca odmieniony. Zostaje wypowiedziany w fortissimo przez melodię akordów uderzanych teraz z powstrzymywaną siłą i pasją, jako tematu tego apoteoza. Dalej już tylko nostalgiczny epilog. W unisonie prowadzone wybrzmienie melodii, naznaczonej charakterystycznym dla polskiego folkloru dźwiękiem, sekundą o proweniencji frygijskiej.

Mazurek e–moll powstał i zabrzmiał po raz pierwszy na Majorce, jako ślad owych zauważonych u Chopina przez jego towarzyszkę podróży ucieczek wyobraźni w „piękniejszy kraj niż ten, co w oczach stoi...”

Autor: Mieczysław Tomaszewski
Cykl audycji "Fryderyka Chopina Dzieła Wszystkie"
Polskie Radio II


 
Opus

The Real Chopin »

Fou Ts'ong

Mazurek e-moll op. 41 nr 1
 
Galeria »
 
mini